Beyaz Saray Baskısı ve Arz Tamponları: Brent Petrolünde Trum

Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik risklere rağmen, ABD'deki yaklaşan seçim takvimi ve arz tarafındaki yapısal tamponların etkisiyle beklenmedik bir fiyat dizginleme mekanizmasıyla karşı karşıya. Enerji koridorlarındaki sıcak çatışma riskine rağmen petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket, Washington'ın iç siyaset kaygıları ve küresel stok gücüyle dengeleniyor.

Hürmüz Boğazı Sonrası Denizdeki Rekor ve Çin'in Rezerv Kalkanı

Uluslararası veri ve analiz şirketi Kpler'in verilerine göre, küresel petrol arzında fiziksel bir kesintinin yaşanmaması ve alternatif lojistik rotaların devreye girmesi fiyatlardaki spekülatif köpüğü alıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ardından denizdeki petrol hacminin 1,35 milyar varil ile rekor seviyeye ulaşması piyasaya derin bir nefes aldırdı.

■Brent petrol, savaşın başladığı 28 Şubat sonrasındaki ilk üç haftada %43 yükselerek 119,5 dolar seviyesini test etmişti.

■ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmandığı 8 Temmuz'dan bu yana geçen üç haftalık süreçte ise Brent petroldeki yükseliş %24 ile daha sınırlı kaldı.

■Fiyatlar 20 Temmuz haftasında 102 dolara kadar çıksa da, haftanın son işlem gününde %4 değer kaybederek yeniden 97 doların altına geriledi.

■Çin'in elinde bulundurduğu yüksek ham petrol stokları, küresel arz zincirinde kısa vadeli dalgalanmalara karşı en büyük fiziksel tamponu oluşturuyor.

Kasım Sınavı: Washington'ın Pompa Fiyatı Savaşları

ABD Başkanı Donald Trump'ın 2028 seçimlerinde yeniden aday olacağını açıklaması, kasım ayında yapılacak ara seçimlerin siyasi ehemmiyetini en üst seviyeye çıkardı. Seçmen tercihlerinde doğrudan belirleyici olan akaryakıt fiyatları, Beyaz Saray'ın enerji piyasalarına yönelik diplomatik ve stratejik müdahalelerini agresifleştiriyor.

■Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli, piyasaların Orta Doğu'daki krizleri fiyatlamakta isteksiz davrandığını ve vadeli işlemler piyasasında fiyatları baskılamaya yönelik manipülasyon şüphelerinin arttığını belirtiyor.

■İsviçre merkezli veri sağlayıcısı Sparta'nın analizlerine göre, ABD'nin rafine ürün ihracatına getirebileceği olası geçici kısıtlamalar iç piyasayı rahatlatabilir ancak müttefik ülkelerin enerji arz güvenliğinde ciddi kırılmalara yol açabilir.

■ABD'nin ham petrol üretimi artış gösterse de, bu üretimin ağırlıklı olarak hafif ve düşük kükürtlü petrolden oluşması, Basra Körfezi kaynaklı orta yoğunluktaki ham petrolün yerini doldurmakta yetersiz kalıyor.

Küresel enerji maliyetlerindeki bu yapay baskılanma, Türkiye gibi enerji ithalatçısı gelişmekte olan piyasalar için geçici bir nefes alanı yaratsa da, yapısal riskleri ortadan kaldırmıyor. ABD'deki seçim odaklı palyatif müdahaleler, fiziki piyasa ile vadeli işlemler arasındaki makası açarak spekülatif kırılganlığı artırıyor. Türkiye ekonomisi açısından, petrol fiyatlarının 100 dolar sınırında dalgalanması, cari açık ve enflasyonist baskılar üzerindeki bütçe yükünü canlı tutmaya devam edecektir. Siyasi motivasyonlu fiyat baskılamaları gevşediğinde, küresel kamu finansmanı dengelerinde yeni bir şok dalgasına hazırlıklı olmalıyız.

■Hakan Çelik