Türkiye'nin AR-GE Harcamalarında 2025'te 253,5 Milyar Lira: Yüksek Yatırımın Gölge Değeri

Türkiye, 2025 yılında 253 544 000 000 lira tutarında AR‑GE harcayarak, kamu bütçesinin 1,58 %’ini bu alana ayırdı.

Yüksek Hacimli Ar-Ge Harcamasının Nedenleri

■Bütçe başlangıç ödenekleri ile 308 568 000 000 lira tahsis edilmesi planlanıyor.

■En büyük pay 64,9 % ile üniversitelere yönlendirildi, ardından 11,5 % endüstriyel üretim ve teknolojiye geldi.

■Uluslararası programlara 2025 için 1,82 milyar lira, 2026’da ise 1,95 milyar lira ayrıldı.

Sektörel Dağılımın Öne Çıkan Noktaları

■Üniversiteler: 2025’te 64,9 % (≈ 164 000 000 000 lira).

■Endüstriyel Üretim ve Teknoloji: 11,5 % (≈ 29 200 000 000 lira).

■Tarım: 4,4 % (≈ 11 000 000 000 lira).

■Savunma: 4 % (≈ 10 000 000 000 lira).

Uluslararası AR‑GE Programlarının Payı

■Avrupa çapında yürütülen programlar 987 000 000 lira ile öne çıktı.

■İkili veya çok taraflı kamu AR‑GE programları 435 000 000 lira sağladı.

■Uluslararası AR‑GE faaliyetleri yürütücü kuruluşlara gönderilen fonlar 402 000 000 lira olarak kaydedildi.

AR‑GE’nin GSYİH İçindeki Konumu

■GSYİH’ye oran 0,4 % olarak belirlendi, bu da 63 020 906 000 000 lira değerindeki toplam üretimin küçük bir kesri.

Önerilen Stratejik Adımlar

■Yüksek oranda genel bilgi gelişimi yatırımlarını sürdürürken, endüstriyel üretim ve savunma alanlarına da daha dengeli bir dağılım yapılması öneriliyor.

■Uluslararası işbirlikleri, özellikle Avrupa odaklı projelerde, fonsuz bir büyüme potansiyeli sunuyor.

Türkiye’nin AR‑GE harcamalarındaki artış, uzun vadeli rekabet gücünü artırmak için kritik bir adımdır. Ancak, bütçenin %1,58’i bu alana ayrılıyor; bu da küresel standartlara göre hâlâ düşük bir seviyeyi işaret ediyor. Sürdürülebilir inovasyon ekosistemi oluşturmak için hem kamu hem de özel sektörün ortaklıklarını güçlendirmek, AR‑GE’nin etkisini katlamak için gereklidir.