Küresel Likidite Dopingi ve Arz Darboğazı: Emtia Piyasaların

ABD Hazinesi'nin tahvil piyasasına yönelik sürpriz likidite hamlesi ve jeopolitik risklerin tetiklediği arz endişeleri, küresel emtia piyasalarında çok yönlü bir ralli başlattı. Doların zayıflamasıyla nefes alan değerli metaller ve tarım emtiaları, tedarik zinciri baskılarıyla birleşerek yatırımcı iştahını yeniden canlandırdı.

Hazine Geri Alımları ve Fed Kıskacında Doların Geri Çekilmesi

ABD Hazinesi'nin, uzun vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla işlem başına azami 2 milyar dolar olan geri alım tutarını en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıklaması, tahvil faizlerinde geçici bir geri çekilmeye yol açtı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesine gerilerken, dolar endeksi (DXY) haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamladı. Bu durum, dolar cinsinden fiyatlanan emtiaları doğrudan destekledi.

Öte yandan, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 28-29 Temmuz toplantı tutanakları, enflasyonun kontrol altına alınamaması durumunda ilave sıkılaştırma adımlarının masada kalmaya devam edeceğini gösterdi. Ancak Goldman Sachs analistlerinin de işaret ettiği üzere, makroekonomik risklere karşı korunma arayışı ve faiz artırımı beklentilerinin zayıflaması, değerli metallere yönelik spekülatif ilgiyi diri tuttu.

Geçtiğimiz hafta değerli metallerde yaşanan değişimler:

■Platin: yüzde 7,5 artış

■Gümüş: yüzde 6,7 artış

■Altın: yüzde 5,2 artış

■Paladyum: yüzde 2,6 artış

Çin'in Yavaşlayan Lokomotifi ve Baz Metallerde Arz-Talep Savaşı

Dünyanın en büyük metal tüketicisi olan Çin'de açıklanan temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satış verilerinin beklentilerin altında kalması, baz metaller üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Gayrimenkul yatırımlarındaki gerilemenin sürmesi talep endişelerini canlı tutarken, arz yönlü gelişmeler fiyatlarda ayrışmaya neden oldu.

Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası (LME) depolarındaki stok artışı ve Çin kaynaklı talep endişeleriyle gerilerken; alüminyum piyasası, Körfez bölgesindeki üretim kesintileri ile Çin'in artan yarı mamul ihracatı arasında denge buldu. Citi analistleri, Çin'deki yerel talep durgunluğunun ihracat kanalını beslediğine dikkat çekti.

Tezgah üstü piyasada baz metallerin haftalık performansı:

■Çinko: yüzde 1,8 artış

■Nikel: yüzde 1,6 artış

■Kurşun: yüzde 0,3 artış

■Bakır: yüzde 0,3 azalış

■Alüminyum: Yatay seyir

Hürmüz Boğazı ve El Nino Kıskacında Enerji ile Tarım Rallisi

Enerji tarafında, İran yaptırımları ve Hürmüz Boğazı'ndaki düşük gemi trafiği arz risk primini yüksek tutmaya devam ediyor. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik rotadaki aksamalar, Brent petrolün varil fiyatını yüzde 5,9 artışa taşıdı. ABD'deki sıcak havaların elektrik üretiminde doğal gaz talebini artırmasıyla doğal gaz fiyatları da yüzde 4,5 yükseldi.

Tarım emtialarında ise El Nino hava olayının küresel rekolte üzerindeki yıkıcı etkileri fiyatlanıyor. ABD Tarım Bakanlığı'nın mısır verim tahminlerini dönüm başına 2,3 kile düşürmesi ve Hindistan'ın iç talebi karşılamak adına 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini açıklaması fiyatları yukarı fırlattı.

Tarım emtialarında haftalık fiyat hareketleri:

■Şeker: yüzde 6 artış

■Mısır: yüzde 5,2 artış

■Pirinç: yüzde 5,1 artış

■Pamuk: yüzde 4,1 artış

■Soya Fasulyesi: yüzde 4 artış

■Kakao: yüzde 3,6 artış

■Kahve: yüzde 3,4 artış

Küresel likidite koşullarındaki bu geçici rahatlama ve emtia fiyatlarındaki artış, gelişmekte olan piyasalarda ve özellikle Türkiye gibi ham madde ithalatçısı ülkelerde enflasyonist baskıyı canlı tutacaktır. Merkez bankalarının sıkı para politikası duruşunu koruması, ticari kredi büyüme hızını baskılamaya devam ederken; bankacılık sektörünün fonlama maliyetlerini artıracaktır. KOBİ'lerin işletme sermayesi ihtiyacı bu emtia şokuyla katlanırken, makroihtiyati tedbirlerin yarattığı kredi daralması reel sektörün finansmana erişimini daha da zorlaştırabilir. Borçlanma maliyetlerindeki bu yüksek seyir, ticari kredi hacminde seçici bir daralmayı kaçınılmaz kılmaktadır.