Avustralya, Büyük Dörtlü Denetim Firmalarına Karşı Sert Düze

Avustralya hükümeti, KPMG, EY, PwC ve Deloitte gibi devlerin karıştığı bir dizi yüksek profilli yönetişim başarısızlığının ardından denetim sektöründeki gözetimi sertleştirerek bu finansal oligarşiye karşı güçlü bir düzenleme sinyali verdi.

Denetim Oligarşisine Darbe

Hükümet, Australian Securities and Investments Commission (ASIC)'ı muhasebe ve denetim firmalarının düzenlemesini iyileştirmek üzere görevlendirerek, denetim sektöründe "hesap verebilirliği, şeffaflığı ve gözetimi artırma" yönünde somut adımlar atma yoluna gitti. Yapılan açıklamada, atılacak yeni düzenleyici adımların detayına yer verilmezken, düzenleyicinin yetkilerinin genişletilmesi ve kötü davranışlara karşı daha sert cezalar getirilmesi öngörülüyor. ASIC ayrıca, sektör genelindeki denetim davranışlarına ilişkin ihbarçı şikayetlerini inceleyeceğini ve KPMG'yi içeren belirgin iddialara ilişkin soruşturmasına devam edeceğini duyurdu.

Büyük Dörtlü'nün Parçalanma Riski

Hükümet, Büyük Dörtlü firmalarını bölmek seçeneğini de masaya yatırıyor. Son yıllarda Avustralya'da bu firmaların tamamı büyük skandallarla sarsıldı:

■KPMG çalışanları, sözleşme kazanmak için gizli bilgileri kötüye kullanmakla suçlanıyor.

■EY'den iki çalışan, başbakanın kişisel bankacılık detaylarına izinsiz erişim sağladıkları iddiasıyla geçen ay kovuldu.

■PwC, 2023 yılında müşteri kazanmak için gizli vergi politikası detaylarını paylaşmakla suçlandığı büyük bir skandalla sarsılmıştı.

■Deloitte, akademisyenlerin, bir devlet dairesi için hazırladığı raporda yapay zeka ile üretilmiş uydurma veriler tespit etmesinin ardından özür dilemek zorunda kaldı.

Sermaye Piyasası Altyapısına Güven Endeksi

ASIC'in görev kapsamı genişletilerek, Avustralya'nın emeklilik sisteminde yüksek standartları zorunlu kılmak, kurumsal yeşil aklamayı (greenwashing) önlemek için harekete geçmek ve finansal piyasa altyapısının etkili olmasını sağlamak amacıyla yetkilendirildi. Bu adımlar, piyasa bütünlüğünü korumak amacıyla düzenleyici otoritenin dişlerini keskinleştirdiğini gösteriyor.

Kemal Tekin olarak baktığımda, Avustralya'nın bu hamlesi küresel finansal düzenleyicilerin 'Büyük Dörtlü'ye karşı sabrının taştığını işaret eden kritik bir dönüm noktası. Biz EM masasında biliyoruz ki; denetim kalitesindeki erozyon, sermaye maliyetlerini doğrudan yukarı çeker. PwC'den KPMG'ye uzanan bu skandal silsilesi, sadece şirket itibarını değil, aynı zamanda yatırımcı güveninin temelini sarsıyor. Düzenleyici baskının artmasıyla birlikte, bu firmaların operasyonel marjlarında ve risk primlerinde ciddi bir yeniden fiyatlandırma görmemiz kaçınılmaz.