Belediye Bütçelerinde Daralma: Aydınlatma Kesintileri Resmi Gazete ile Üç Katına Çıkarıldı

Resmi Gazete'de yayımlanan son Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye'nin mali federalizmi dengelerini değiştirecek nitelikte bir düzenlemeyi beraberinde getirerek belediye gelirlerinde yapısal bir daralmaya işaret ediyor. Yerel yönetimlerin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan pay kesintilerinde yaşanan bu ani artış, özellikle büyükşehir belediyelerinin mali rahatlığını sınırlarken, merkezi hükümetin mali kontrolünü güçlendiriyor.

Merkezi İktisadin Yerel Gelirler Üzerindeki Baskısı

Yürürlüğe giren yeni kararname kapsamında, belediyelerin en temel gider kalemlerinden biri olan aydınlatma masraflarının finansman yükü önemli ölçüde yerel idarelere yıkıldı. Daha önce uygulanmakta olan oranların üç katına çıkarılması, yerel bütçelerin öngörülemezliğini artırarak yatırım harcamalarının frenlenmesine yol açabilir.

■Büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlar için genel bütçe vergi gelirleri payından yapılan kesinti oranı %20'den %60'a yükseltildi.

■Diğer belediyelerde bu oran %10'dan %30'a çıkarılarak üç katına çıkmış oldu.

■Belirlenen sınırların dışında kalan aydınlatma giderlerinin %60'ı ise ilgili il özel idaresi payından karşılanacak.

■Düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.

Maliyet Yansımaları ve Geçerlilik Süreci

Bu değişiklik ile birlikte belediyelerin nakit akışlarında oluşacak boşluğun, yerel hizmetlerin kalitesine veya yeni altyapı projelerinin ertelenmesine yansıma ihtimali bulunuyor. 2026 yılı başına yürürlük girmesi nedeniyle, yerel yönetimlerin yıl başından bu yana yaptıkları bütçe planlamalarında revizyona gitmeleri kaçınılmaz hale gelmiştir.

Dr. Aslıhan Demir olarak bu kararı, yerel yönetimlerin mali otonomisi açısından kritik bir kırılma noktası olarak değerlendiriyorum. Kesinti oranlarındaki bu üç katlık artış, sadece bir gelir kaybı değil, aynı zamanda mali disiplinin merkezileştirilmesi adına atılmış sert bir adımdır. Belediye harcamalarında sıkılaşma beklenirken, bu durum yerel ekonomilerdeki canlılığı kısa vadede baskılayabilir ve genel ekonomik aktivite üzerinde bir frenleyici işlev görebilir.