Yapay Zekanın İşgücü Kıskacı: Küresel Genç İşsizliğinde Zengin Ülke Alarmı

Uluslararası Çalışma Örgütü'nü (ILO) alarma geçiren son veriler, küresel ekonomideki yavaşlama ve yapay zeka entegrasyonunun en çok genç işgücünü vurduğunu ortaya koyuyor. Geleneksel olarak istihdamın kalesi olarak görülen gelişmiş ekonomiler, bu yeni teknolojik dalganın ve yapısal dönüşümün merkez üssü haline gelmiş durumda.

NEET Oranlarında Tehlikeli Yükseliş ve Küresel Atalet

Küresel ölçekte gençlerin işgücü piyasasından çekilmesi veya eğitim süreçlerinin dışına taşması, uzun vadeli ekonomik büyüme potansiyelini tehdit ediyor. ILO'nun yıllık genç istihdamı raporu, makroekonomik dengeler açısından endişe verici bir tablo çiziyor:

■15-24 yaş arası gençlerde küresel işsizlik oranı 2024 yılındaki %12,3 seviyesinden 2025 yılında %12,4'e yükseldi ve toplamda 67 milyon genç işsiz kaldı.

■Ne eğitimde ne istihdamda yer alan (NEET) gençlerin oranı hafif bir artışla %20'ye ulaşarak 257 milyon sınırını aştı.

■2023-2025 döneminde dünyadaki 11 bölgeden 8'inde genç işsizliğinde artış gözlenirken; en sert yükselişler Kuzey Amerika, Kuzey Afrika ile Kuzey, Güney ve Batı Avrupa gibi görece zengin coğrafyalarda kaydedildi.

■ILO İstihdam Politikaları Şubesi Yetkilisi Sara Elder, hem işsizlik hem de NEET oranlarının eş zamanlı yükselmesinin küresel ekonomi için ciddi bir alarm sinyali olduğunu vurguluyor.

Yapay Zeka ve Orta Vasıf Tuzağı: Kariyer Basamakları Kırılıyor mu?

Teknolojik dönüşümün hızı, özellikle üretken yapay zekanın (GenAI) iş süreçlerine entegre edilmesiyle birlikte, gençlerin sektöre giriş biletini elinden alıyor. Büro çalışanları, idari hizmetler, satış ve teknik meslekler gibi geleneksel olarak gençlerin kariyerlerine başladığı orta vasıf düzeyindeki pozisyonlar hızla daralıyor.

■ILO İstihdam, Beceriler ve Sürdürülebilir İşletmeler Departmanı Direktörü Sukti Dasgupta, 15-29 yaş arası gençlerin mevcut işlerinin %6,1'inin yapay zekadan yüksek derecede etkileneceğini belirtiyor.

■Bu kritik pozisyonların sadece %10'unun ortadan kalkması durumunda, çoğunluğu yüksek gelirli ülkelerde olmak üzere 5,6 milyon genç iş gücü piyasasından tamamen silinme riskiyle karşı karşıya kalacak.

Finansal teknolojiler ve dijital bankacılık ekosistemi, yapay zeka devriminin hem öncüsü hem de bu dönüşümden en çok etkilenen sektörlerin başında geliyor. Geleneksel bankacılıkta operasyonel ve idari kadrolarda genç istihdamı daralırken, fintech dünyasında yeni nesil nitelikli işgücüne olan talep katlanarak artıyor. Ancak bu durum, bankaların insan kaynakları maliyetlerini optimize ederek Net Faiz Marjlarını (NIM) ve operasyonel verimliliklerini desteklese de, uzun vadede finansal sisteme entegre olacak genç tüketici tabanının harcanabilir gelirini baskılayabilir. Dijital ödeme sistemleri ve fintech inovasyonları, bu "orta vasıf tuzağını" aşmak için gençleri mikro-girişimcilik ve serbest çalışan (gig) ekonomisine entegre edecek yeni finansal araçlar sunmak zorunda. Aksi takdirde, gençlerin finansal sistemin dışına itilmesi, bankacılık sektörü için ciddi bir müşteri edinimi krizine dönüşebilir.