Yapay Zeka Fobisi Çip Endüstrisini Yıkarken Jeopolitik İyims

Küresel risk iştahı, yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine yönelik artan şüpheler ile Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin azalma sinyalleri arasında sıkıştı. Teknoloji devlerinde yaşanan tarihi satış baskısı, Asya piyasalarından ABD'ye kadar yayılan panik bir satış dalgası tetiklerken, petrol fiyatlarındaki gerileme enerji dışı sektörlerde rahatlama sağladı. Yatırımcılar artan borçlanma rakamları ve Çin'in yarı iletken hamleleri karşısında yüksek değerlemeli teknoloji hisselerinden kaçışta birleşiyor.

Yapay Zeka Balonu Endişesi ve Çip Sektöründeki Kan Kaybı

Nvidia'nın yapay zeka finansman taahhütlerinin 750 milyar doları aştığı haberleri, sektördeki borçluluk oranları ve talebin bu yatırım hızını karşılama kapasitesine ilişkin derin endişeleri beraberinde getirdi. Bu durum, küresel çip üreticilerinde sert bir değer kaybına yol açtı. Çin'in derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerini geliştirmeye başlaması, rekabet baskısını daha da artırarak satışları hızlandırdı.

■Hollanda merkezli ASML hisseleri ABD'de %5,8 değer kaybetti.

■Güney Koreli SK Hynix hisseleri %12,9, Samsung Electronics %11,9 düşerek sert darbe aldı.

■Japon üretici Tokyo Electron %10,8, Advantest %10,3 ve SoftBank Group %4,7 geriledi.

Jeopolitik Soluklanma ve Petrol Fiyatlarındaki Düşüş

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile bir anlaşma ihtimalinin olduğunu belirtmesi ve Orta Doğu'da tansiyonun düşmesi, emtia piyasalarında rahatlama yarattı. Trump'ın faiz oranlarının mevcut seviyesinden memnun olmadığını belirterek en düşük faiz çağrısında bulunması da politika faizlerine dair beklentileri şekillendiriyor. Bu gelişmeler enerji maliyetlerini aşağı çekerken, ulaşım ve lojistik hisselerini olumlu etkiledi.

■Ekim vadeli Brent petrol varil fiyatı %1,3 azalışla 84,8 dolara geriledi.

■American Airlines %3,3, United Airlines %1,9 değer kazandı.

■Enerji devleri Exxon Mobil %1,4, Chevron %2,5 ve Occidental Petroleum %4,1 düşüşle baskılandı.

ABD ve Avrupa Borsalarında Bölünmüş Görünüm

New York borsasında çip hisselerindeki çöküşe rağmen, endeksler karışık bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin azalması ve petrol fiyatındaki düşüş, sanayi ve ulaşım hisselerindeki alımları desteklerken, teknoloji odaklı Nasdaq negatif ayrıştı. Avrupa'da ise Almanya'da gelen olumlu iş dünyası verisi ve şirket bilançoları risk iştahını canlı tuttu, ancak ECB yetkililerinin şahin (hawkish) tonu faiz artırım beklentilerini diri tuttu.

■Dow Jones endeksi %0,51 artarken, S&P 500 yatay seyretti ve Nasdaq %0,18 değer kaybetti.

■Vodafone Group hisseleri beklenti aşan gelirlerle %4,8 yükseldi.

■Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi 86,6 ile beklentilerin üzerinde geldi.

■DAX 40 %1,04, CAC 40 %0,4 ve FTSE 100 %0,42 değer kazandı.

Asya'dan Borsa İstanbul'a Yayılan Satış Dalgası

Çip sektöründeki küresel çöküş, Asya borsalarını vuran en büyük faktör olurken, Kospi endeksindeki düşüş tarihi boyutlara ulaştı. Borsa İstanbul ise küresel satış baskısından kendini koruyamayarak negatif seyrini sürdürdü. Dolar endeksinin 101,5 seviyesinde seyretmesi kıymetli metaller üzerinde baskı kurarken, yatırımcılar ABD'de açıklanacak verileri ve şirketlerin finansal sonuçlarını merakla bekliyor.

■Güney Kore'de Kospi endeksi %10,1 ile 14 Nisan'dan bu yana en düşük seviyeyi gördü.

■Japonya'da Nikkei 225 %4 geriledi.

■BIST 100 endeksi günü %1,21 kayıpla 13.774,77 puandan tamamladı.

■Dolar/TL bankalararası piyasada 47,3777 seviyesinden işlem görüyor.

Piyasalar şu anda iki karşıt güç arasında sıkışmış durumda. Bir yanda, AI altyapısına yönelik 750 milyar dolarlık finansman taahhütlerinin yarattığı 'balon' endişesi, yüksek frekanslı algoritmaları (HFT) teknoloji hisselerinden kaçışa zorluyor. Diğer yanda, petrol fiyatlarındaki düşüş enflasyon swaplarında faiz indirim beklentilerini canlı tutuyor. Özellikle Asya piyasalarındaki sert düşüşler, risk iştahının kırılganlığını gözler önüne seriyor. Trump'ın faiz çağrıları ve ECB'nin şahin duruşu, merkez bankaları politikalarında belirsizliği artırarak oynaklığın devam edeceğine işaret ediyor.