Faiz Yükü Altında Değişen Vergi Haritası: BSMV Kurumlar Vergisi'ni Geçti

Yüksek faizli borçlanma maliyetleri ekonomide bir yandan sıkıntı yaratırken, Hazine'nin gelir kalemlerinde köklü bir değişimi tetikliyor; faiz ve finansal işlemler üzerinden toplanan vergiler, geleneksel kurumlar vergisini açık ara geride bırakarak devletin ana finansman kaynağı haline geliyor.

Hazine'nin Yeni Gelci Motoru: Finansal İşlemler Vergisi

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nin (BSMV) son üç yılda sergilediği yükseliş, şirketlerin kârlarından elde edilen Kurumlar Vergisi'ni gölgede bırakacak bir büyüklüğe ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, finansman maliyetlerinin artışı doğrudan vergi tahsilatlarına yansıyor.

■2023'ün ilk altı ayında 47 milyar 890 milyon TL olan BSMV tahsilatı, 2026'nın aynı döneminde 348 milyar 497 milyon TL'ye fırladı.

■Bu dönemde BSMV gelirleri tam 3 yıl içinde 7,3 katına çıkarken, artış oranı %627,7 olarak kaydedildi.

■Aynı dönemde şirketlerin ödediği Kurumlar Vergisi tahsilatı, 290 milyar 768 milyon TL'den 832 milyar 469 milyon TL'ye yükseldi ve yalnızca %186,3lük bir artış gösterdi.

■BSMV'deki artış hızı, Kurumlar Vergisi'ndeki artışın 3,4 katına ulaşarak vergi gelirlerinin kompozisyonunu radikal şekilde değiştirdi.

Tüketici Kredilerinin Gizli Maliyeti

Vadeler uzadıkça ve faizler yükseldikçe, tüketicilerin ödediği kredi maliyetleri içerisinde vergilerin payı katlanarak artıyor. Bankalar vade sonunda ödenen tutarları iki katına çıkarırken, Hazine bu işlemlerden önemli bir gelir elde ediyor.

■100 bin TL tutarındaki 12 ay vadeli bir ihtiyaç kredisinin aylık maliyeti %7,84, yıllık maliyeti ise %140'ı aşıyor.

■Bu kredi için hesaplanan toplam faiz ödemesi 45 bin 38 TL olurken, ek maliyetler içindeki KKDF ve BSMV toplamı 13 bin 511 TL'ye ulaşıyor.

■Faiz ödemesinden yapılan %15'lik kesinti ile hesaplanan 6 bin 755 TL'lik BSMV, bankalar aracılığıyla tüketiciden tahsil edilip doğrudan Hazine'ye aktarılıyor.

Portföy yönetimi perspektifinden bakıldığında, bu veriler para politikasının maliyetinin doğrudan reel sektör ve tüketici üzerinden finansman sektörüne ve oradan da Hazine'ye aktarıldığını gösteriyor. Kurumlar Vergisi'ndeki sınırlı artışın aksine BSMV'deki patlama, şirketlerin operasyonel kârlılıklarının finansman giderleriyle aşındığını ve ekonominin yapısal bir faiz yükü altında kaldığını teyit ediyor. Bu ortamda, şirketlerin net nakit akışlarını koruyabilen ve borçluluk oranlarını düşüren yapıların uzun vadede daha güvenli sığınak olacağını öngörüyoruz.