Türkiye'de Yüksek Enflasyonun Yeni Cephesi: Üniversite Barınma Maliyetlerinde Peşinat ve Taksit Kıskacı

Türkiye genelinde yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri, yükseköğretim sektöründe barınma krizini yeni bir boyuta taşıyor. Üniversite kayıt döneminin başlamasıyla birlikte, özellikle büyükşehirlerdeki özel yurt fiyatları yıllık bazda rekor seviyelere ulaşırken, ödeme vadelerindeki daralma ailelerin bütçelerini doğrudan sarsıyor.

Metropollerde Yıllık Maliyet 800 Bin TL Sınırında

■İstanbul, Ankara ve İzmir'deki özel yurtların aylık ücretleri 25 bin TL ile 80 bin TL arasında değişiyor.

■Yıllık bazda hesaplandığında, bir öğrencinin sadece barınma maliyeti 250 bin TL ile 800 bin TL seviyesine ulaşıyor.

■Ankara'da tek kişilik oda fiyatları 55 bin TL'ye kadar çıkarken, İzmir'de tavan fiyat 65 bin TL olarak kaydedildi.

■Görece daha ekonomik olan Konya ve Eskişehir gibi "öğrenci şehirlerinde" dahi tek kişilik oda fiyatları 20 bin TL ile 30 bin TL bandına yerleşmiş durumda.

Likidite Sıkışıklığı Taksit Vadelerini Vurdu

Yüksek enflasyonist ortam ve bankacılık sektöründeki kredi sıkılaşması, yurt işletmecilerinin vadeli satış iştahını azalttı. Geçmiş yıllarda uygulanan 10 ay taksit imkanı, yerini %40 peşinat ve kalan tutarın 4 taksit halinde ödenmesi gibi agresif tahsilat modellerine bırakıyor.

Örneğin, İstanbul Beyazıt'ta yıllık 400 bin TL talep eden bir yurt, velilerden ilk etapta 160 bin TL nakit peşinat talep ediyor. Ekstra hizmetler (çamaşır, kurutma, akşam yemeği) için talep edilen günlük 300-400 TL veya aylık 100-500 TL ek ücretler ise gizli enflasyon kalemleri olarak toplam maliyeti daha da yukarı çekiyor.

Finansal sistemdeki sıkılaşma ve tüketici kredilerindeki yüksek faiz oranları, ailelerin bu devasa barınma maliyetlerini finanse etmesini zorlaştırıyor. Bankacılık sektörü açısından bakıldığında, bu durum eğitim kredilerine (KMH ve taksitli eğitim kredileri) olan talebi artıracaktır. Ancak yüksek faiz ortamı, hanehalkı borçluluk rasyoları üzerinde baskı oluştururken, dijital ödeme sistemlerinde ve fintech çözümlerinde "Şimdi Al, Sonra Öde" (BNPL) gibi alternatif mikro-finansman modellerinin eğitim harcamalarında daha fazla devreye girmesine yol açabilir. Bankaların net faiz marjlarını (NIM) koruma çabası içinde olduğu bu dönemde, eğitim harcamalarının finansmanı hem risk hem de yeni bir ürün geliştirme fırsatı barındırıyor.

■Rüzgar Ersoy