Otomotiv Satışları Yüzde 25 Düşüşte: Yüksek Faiz ve Kredi Kısıtlamaları Piyasa Daralmasını Şekillendiriyor

Otomotiv sektörü, Temmuz ayında %25'lik bir satış düşüşüyle kritik bir kırılma noktasına ulaştı; uzmanların uyarılarına göre yıl sonuna kadar %20'ye varan bir daralma kaçınılmaz görünüyor.

Yüksek Faizlerin Piyasa Üzerindeki Yıkıcı Etkisi

Eski OYDER Başkanı Turgay Mersin, taşıt kredilerindeki %30'un üzerindeki faiz oranlarının tüketici talebini köklü bir şekilde erozyona uğrattığını belirtti. Faiz maliyetlerinin artması, araç sahibi olma kararını erteleyen orta‑ve yüksek gelirli kesimi doğrudan etkiliyor.

■%30 üzerindeki faiz, ortalama kredi maliyetini %12 artırıyor.

■Kredi geri ödeme süresi uzadıkça, toplam faiz ödemesi %45'e çıkıyor.

■Araç fiyatlarındaki enflasyonla birleşince, toplam satın alma maliyeti %60'a varabiliyor.

Kredi Limitleri ve Tüketici Finansmanı Açısından Kritik Boşluk

Mersin, mevcut taşıt kredisi limitlerinin 1,5 milyon TL altındaki araçları neredeyse erişilemez kıldığını vurguladı. Araç bedelinin en az %50‑%60'ının krediyle finanse edilebilmesi, piyasayı canlandırmak için acil bir gereklilik.

■%50‑%60 kredi oranı, tüketicinin peşinat baskısını hafifletir.

■Limit artırımı, yıllık 80 bin araç satışını %15 artırma potansiyeline sahiptir.

■Kredi kullanım oranının %70'e yükselmesi, sektörel istihdamı %4 oranında korur.

ÖTV Gelirlerinde Düşüş ve Makroekonomik Yansımalar

2025 yılında otomotiv sektöründen toplanan 787 milyar 872 milyon TL ÖTV, bir önceki yıla göre %46,56 artış göstermişti; ancak satışların düşmesi bu geliri sürdürülebilir kılmıyor. ÖTV kaybı, bütçe dengesine ek bir baskı oluşturuyor.

■2025 ÖTV geliri: 787 bn TL (+%46,56).

■Temmuz satış düşüşü, potansiyel ÖTV kaybını %30'a kadar yükseltebilir.

■Devletin vergi tabanını korumak için yeni teşvik paketleri gereklidir.

Stratejik Tavsiyeler ve Politik Çıkarımlar

Uzmanlar, kısa vadede faiz indiriminin sınırlı etkisi olacağını, ancak kredi limitlerinin yeniden yapılandırılması ve hurda teşvik yasalarının devreye alınmasının piyasa canlanmasında kritik rol oynayacağını belirtiyor.

■Taşıt kredisi limitlerini %60'a çıkarmak.

■Hurda yasası ile eski araçların toplu dönüşümünü teşvik etmek.

■Asgari maktu vergi uygulamasını ertelemek, piyasayı şok etkisinden korur.

Uzman Notu (Zeynep Turan): Türkiye’nin mevcut kredi politikası, tüketici finansmanını kökten zayıflatıyor. Bankaların risk primi yüksek olduğu için faizler inmekte zorlanıyor; bu da taşıt kredisi talebini boğuyor. Hükümet, kredi limitlerini %50‑%60 seviyesine çıkararak ve hurda teşvikini somut bir yasa haline getirerek, sadece otomotiv satışlarını değil, aynı zamanda yan sanayi ve istihdamı da canlandırabilir. Kısa vadeli faiz indirimi tek başına yeterli olmayacak; yapılandırılmış kredi ürünleri ve vergi düzenlemeleriyle bütüncül bir yaklaşım şart.