İklim Dalgalanmalarının Gıda Zinciri Üzerindeki Darbe Etkisi ve 2028'e Uzanan Enflasyonist Zinciri

Aşırı El Niño olayının 2024 yılında küresel gıda fiyatlarına uzun vadeli şok saçma ihtimali, dünya çapında enflasyonu daha da tetik edebilir. İran savaşı ile birlikte bu iklimsel dalgalanma, tedarik zincirlerine 'iki şok bir arada' etkisi yaratıyor. Ekonomistler, özellikle üç yılın zirvesindeki gıda fiyatlarındaki artışın, 2028 yılına kadar sürecek bir kriz hâline gelme riskini vurguluyor.

İklim Dalgalanmalarının Gıda Zinciri Üzerindeki Darbe Etkisi

■El Niño siklonunun 2024'te beklenen şiddeti, özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki tarımsal üretimde ciddi düşüşlere yol açabilir.

■Küresel ısınmaya bağlı aşırı hava olayları, mahsul özlemi yaratan ülkelerde gıda stoklarının eriyebilir.

■FAO verilerine göre, iklimsel şokların etkisiyle gıda fiyatlarında %15-20 arasında bir artış potansiyeli sızıyor.

Iran Savaşının Enflasyonist Misyonu: Üç Yılın Zirvesinde Global Gıda Fiyatları

■İran-Irak sınırındaki çatışmalar, kırsal bölgelerdeki tarım üretimini doğrudan etkiliyor.

■Enerji ithalatındaki kısıtlamalar, gıda lojistiğinin maliyetini artırarak dolayısıyla fiyatları yukarıya çekiyor.

■Dünya Bankası tahminlerine göre, savaşın ardından gıda ithalatı maliyetlerinde yüzde 25'lik bir artış görülüyor.

Piyasalar bu duruma, özellikle riskli sermaye akımlarının gıda ve enerji sektörlerine yönlendirilmesiyle yanıt veriyor. Merkez bankaları, enflasyon hedeflerine ulaşamaz hâle gelirse para politikalarını sık sık revize etmek zorunda kalabilir. Hedge fonlar ise iklim risklerini portföylerine entegre ederek yeni pozisyonlar oluşturuyor. Bu kriz, sermaye akım döngülerini yeniden şekillendirecek kadar derin.