Petrol İthalatında Rusya Ağırlığı: Ham Petrol Talebi Yüzde 7

Türkiye'nin enerji arz güvenliğini ve cari denklemini belirleyen mayıs ayı petrol verileri, rafineri kapasitesinin maksimuma yakın çalıştığını ancak iç talepteki yapısal kırılganlığın derinleştiğini ortaya koydu. EPDK verilerine göre, toplam petrol ithalatı geçen yılın aynı ayına göre %2,97 artarak 4 milyon 85 bin 229 tona yükselirken, bu artışın arkasındaki ana motor ham petroldeki talep patlaması oldu. Üretimdeki stratejik kayma, ithal ürünlerin yerini yerli işlemenin almasına ve ihracat odaklı bir rafineri modelinin güçlenmesine işaret ediyor.

Ham Petrolde Arz Güvenliği ve Rusya Bağımlılığı

Toplam ithalatın en büyük kalemi olan ham petrol, mayıs ayında bir önceki yıla göre %7,29luk bir artışla 2 milyon 665 bin 665 ton olarak gerçekleşti. Bu artış, Türkiye'nin enerji arzındaki stratejik yönelimini netleştirirken, tedarikçi ülkelerdeki dağılım jeopolitik riskleri de beraberinde getiriyor.

■En fazla ithalat 1 milyon 650 bin 193 tonla Rusya Federasyonu'ndan yapıldı.

■Rusya'yı 515 bin 691 tonla Kazakistan ve 348 bin 879 tonla ABD izledi.

■Motorin türlerinin ithalatı ise talep daralması ve yerli üretim artışı nedeniyle %27 azalarak 845 bin 903 ton ile sınırlı kaldı.

İç Talepte Motorin Çöküşü ve Benzin Direnci

Yurt içi piyasada tüketim alışkanlıklarındaki değişim ve ekonomik aktivitedeki yavaşlama sinyalleri, yakıt satış rakamlarına net bir şekilde yansıdı. Özellikle lojistik ve sanayi segmentinin göstergesi olan motorin talebindeki sert düşüş, büyüme verilerine dair endişeleri tetiklerken, bireysel ulaşımın temsilcisi benzin talebi istikrarını korudu.

■Toplam petrol ürünü satışları %10,49 azalarak 2 milyon 625 bin 231 tona geriledi.

■Motorin satışları, geçen yılın aynı ayına kıyasla %15,73 düşüşle 1 milyon 960 bin 637 ton oldu.

■Buna karşılık, benzin satışları %11,43 artarak 521 bin 965 ton seviyesine çıktı.

Rafineri Marjlarını İyileştiren İhracat Atağı

n İç talepteki durgunluğa rağmen, rafinerilerin üretimlerini dış pazara yönlendirmesi, Türkiye'nin enerji ticaret dengesine olumlu yansıdı. Özellikle havacılık sektöründeki toparlanma ve bölgesel yakıt talebi, ihracat rakamlarını yukarı çekti. Toplam rafineri üretimi %1,94 azalsa da, ürün kompozisyonu ihracat odaklı olarak yeniden kurgulandı.

■Toplam ihracat, 1 milyon 267 bin 339 ton ile %1,07'lik sınırlı bir azalış gösterdi.

■Havacılık yakıtları ihracatı %33,73 artarak 691 bin 981 tona ulaştı.

■Benzin türleri ihracatı %63,11'lik rekor artışla 12 bin 255 ton olurken, denizcilik yakıtları ihracatı %45,20 artışla 130 bin 503 ton oldu.

Piyasalar bu veri setinde öncelikle motorin talebindeki %15,73lük çöküşü okuyacak; bu durum sanayi üretimindeki yavaşlamanın ve lojistik maliyetlerinin yarattığı talep baskısının bir yansıması olarak görülebilir. Ancak, algoritmik işlemler (HFT) için daha kritik nokta, ham petrol ithalatındaki artışın Rusya ağırlıklı yapısı. 1,65 milyon tonluk Rus akışı, jeopolitik prim risklerini canlı tutarken, havacılık yakıtı ihracatındaki %33lük artış rafineri marjlarını koruyan bir tampon görevi görüyor. Swap piyasalarında, enerji ithalat faturasındaki artışa rağmen ihracat geliri ile finanse edilebilirlik algısı, kısa vadeli faiz beklentilerini sınırlamaya devam edebilir.