TCMB'nin Döviz Dönüşüm Desteği Reformu: Katma Değer Odaklı Yeni Mekanizma

TCMB, firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk Lirasına dönüştürürken katma değer odaklı bir çerçeve getiren yeni bir tebliği Resmi Gazete'de yayımladı.

Katma Değer Tabanlı Destek Çerçevesi

■Firmaların katma değeri, karlılık ve iş gücü maliyetleri üzerinden bir limit belirleniyor.

■Bu limit, şirketin üretim katkısına paralel olarak %2 temel destek oranını tetikliyor.

■%3 destek ödemesi, ihracat bedelinin %35'i kadar uygulanabilecek geçici bir süreci 31 Ocak 2027’ye uzatıyor.

Aracı İhracatçılar İçin Yeni Yetkiler

■Aracı ihracatçılar, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi yapabilecek.

■Dönüşüm desteği doğrudan tedarikçinin hesabına yatırılacak, ara kurumların rolü güçlendirilecek.

■Firmaların döviz pozisyonu, başvuru öncesinde Merkez Bankası tarafından belirlenen üst sınırı aşamayacak.

Oran ve Süre Uzatımları

■%2 temel oran sabit bırakılırken, %3 destek ve %35 ihracat bedeli oranı geçici süresi 31 Ocak 2027'ye uzatıldı.

■Önceden 31 Temmuz’da sona eren bu geçici düzenlemeler, piyasa istikrarını korumak amacıyla uzatıldı.

Piyasa ve Likidite Üzerindeki Olası Etkiler

■Katma değer odaklı limitler, yüksek katma değerli ihracatçıların döviz talebini artırabilir, dolayısıyla FX likiditeside hareketlilik bekleniyor.

■Aracı kurumların artan sorumluluğu, spread daralmasına ve işlem maliyetlerinin düşmesine yol açabilir.

■Döviz pozisyonu üzerindeki üst sınır kontrolü, spekülatif hareketleri sınırlayarak döviz kuru volatilitesini azaltabilir.

Piyasalar, bu yapısal reformun döviz dönüşüm desteklerinin etkinliğini artıracağını ve özellikle katma değeri yüksek sektörlerde likidite akışını iyileştireceğini bekliyor. Ancak, yeni üst sınırların sıkı uygulanması, kısa vadeli döviz talebinde bir istikrar baskısı yaratabilir; HFT algoritmalarının bu sınırları göz önünde bulundurarak pozisyonlarını yeniden dengelemesi muhtemel.