Güney Kore'nin Kaldıraçlı Kabusu ve ABD'ye Doğrayan Sistemik Risk

Güney Kore'nin finansal düzenleyicileri, ülkenin en büyük hisse senetlerine Samsung ve SK Hynix yönelik olarak onayladığı kaldıraçlı yatırım ürünlerinin, piyasayı tetikleyen birer finansal bombaya dönüşmesinin şokunu yaşıyor. Yerel yatırımcıları benzer ABD ürünlerinden uzaklaştırıp varlıkları yurt içine çekme amacıyla tasarlanan bu ürünler, piyasaya giriş zamanlamasındaki kötü şans ve yapısı gereği yarattığı volatilite döngüsü nedeniyle beklenmedik bir yıkıma neden oldu.

Seul Borsası'ndan Dünya'ya Yayılan Kaldıraç Faciası

Sadece iki aydan kısa bir sürede, Güney Koreli perakende yatırımcılar bu kaldıraçlı tek-hisse ETF'lerine 9.4 milyar dolar (14 trilyon won) akıttı. Ancak fonlar, yılın ilk yarısında büyük kazançlar sağlayan bu yıldız hisselerin zirvesinde piyasaya sürüldü. Yapay zeka (AI) hype'ının küresel çapta sorgulanmaya başlaması ve Çinli rakiplerin SK Hynix'in AI çipindeki tekelini tehdit etmesi, teknoloji hisselerinde sert bir düzeltmeye yol açtı.

En kötü işlem gününde SK Hynix ve Samsung sırasıyla %14.7 ve %13.4 değer kaybederek KOSPI endeksini aşağı çekti ve ticaret durdurucularını (circuit breakers) devreye soktu. Ancak asıl sorun, piyasa düşüşü sırasında kaldıraçlı ETF'lerin mekanizmasında saklıydı.

Volatilite Döngüsü ve Matematiksel Çürüme

Yatırımcılara hisse senedi getirilerinin iki katını vaat eden bu fonların, günlük olarak portföylerini iki katı değerle yeniden dengelemeleri gerekiyor. Bu durum, hisse yükseldiğinde daha fazla alım, düştüğünde ise daha fazla satım yapılması anlamına geliyor ve fiyat hareketlerini her iki yönde de abartan bir "volatilite döngüsü" yaratıyor.

Güney Koreli yatırım şirketi Hanyang Securities'in hesaplamalarına göre bu mekanizma, yatırımcılar için yıkıcı sonuçlar doğurdu:

■27 Mayıs ile 22 Temmuz arasında Samsung hisseleri %15.2 düşerken, izleyen kaldıraçlı ETF %40.2 kayıp yaşadı.

■Aynı dönemde SK Hynix hisseleri %18.4 değer kaybederken, ona endeksli ETF %49.4 oranında çöküş gösterdi.

En trajik kısım şudur ki; Hanyang Securities'in simülasyonuna göre, volatilitenin bir yıl devam etmesi halinde, hisse senetleri başlangıç fiyatlarına geri dönse bile, kaldıraçlı ETF'lerin hala %63 ile %75 arasında ekside olması bekleniyor. Bu durum, uzun vadeli tutmanın bu ürünlerde zararı geri getirmeyeceğini, aksine "volatilite çürümesinin" (volatility decay) sermayeyi erittiğini açıkça gösteriyor.

ABD Piyasaları İçin Uçuş Kırmızı Işıklar

Bu durum sadece Güney Kore'nin sorunu değil; ABD piyasalarında zaten var olan ve Nvidia, Tesla ile Microsoft gibi teknoloji devlerini takip eden benzer ürünler, 65 milyar dolarlık varlık yönetirken, işlemin %90'ından fazlası perakende yatırımcılardan geliyor. Örneğin, Tesla'nın hissesi son altı ayda %20 düşerken, ona endeksli 2x kaldıraçlı ETF %51 değer kaybetti. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (SEC), bu "yeni ETF"lere yönelik incelemesi sürerken, Güney Kore'deki bu melün, perakende yatırımcıları koruma adına sert önlemler alınması gerektiğine dair güçlü bir kanıt sunuyor.

Gelişmekte Olan Piyasalar (EM) Masası Şefi olarak belirtmeliyim ki; kaldıraçlı tek-hisse ETF'leri, piyasa yapıcıları hariç kimse için kazançlı bir yapı değildir. Günlük rebalancing (yeniden dengeleme) mekanizması, özellikle yatay veya dalgalı piyasalarda sermayenin sessizce erimesine neden olan bir matematiksel tuzağıdır. ABD düzenleyicilerinin bu ürünleri yasaklaması, sadece yatırımcı koruması değil, aynı zamanda piyasaların yapısal bütünlüğünü koruma adına atılması gereken kritik bir adımdır.