UN Raporu: İran Savaşı ve Hormuz Krizi 2030'a Kadar 19 Milyon Yeni Açlık Riski Yaratıyor

İran savaşı, sadece petrol fiyatlarını yükseltmekle kalmadı; Hormuz geçişinin kapanması, 2030 yılına kadar 19 milyon yeni açlık vakası yaratabilir.

Hormuz Krizinin Gıda Güvencesine Etkisi

UN'ın State of Food Security and Nutrition in the World 2026 raporu, Kuzey Afrika ve Asya’da gıda güvenliğinin nasıl sarsılacağını modelledi. En kötümser senaryoda, Pers Körfezi'ndeki altyapı hasarı on yıllarca sürecek ve 522 milyon kişi açlık sınırının altında kalacak.

Bölgesel Açlık Artışı: Asya ve Afrika

■10 milyon ek açlık vakası Asya’da

■8 milyon ek açlık vakası Afrika’da

■Latin Amerika ve Karayipler, farkı kapatmak için küçük bir artış gösteriyor

Fertilizer Zincirindeki Şok ve Fiyat Dalgalanmaları

Fosfat ve azotlu gübrelerin büyük bir kısmı doğalgazdan üretildiği için, Orta Doğu’daki enerji kesintileri küresel gübre fiyatlarını %30‑%50 artırıyor. Çiftçiler ya gübre kullanımını azaltıyor ya da düşük girdili ürünlere yöneliyor; bu da toplam gıda arzını azaltıyor.

Uzun Vadeli İnsani ve Ekonomik Sonuçlar

■Gıda fiyatları yükselirken düşük gelirli ülkelerde tüketim payı %40‑%60 arasında değişiyor; bu da beslenme kalitesinde belirgin düşüşe yol açıyor.

■Kuzey Amerika, yüksek satın alma gücü sayesinde şokun etkisinden büyük ölçüde korunuyor.

■Dünya genelinde açlık oranı 2025'te %7.8 iken, 2030'da %9.2'ye çıkabilir.

Gökberk Uçar – İran savaşı, sadece bir jeopolitik kriz değil, aynı zamanda küresel gıda tedarik zincirinde bir kırılma noktası. Fertilizer fiyatlarındaki artış, özellikle Asya ve Afrika'da tarımsal verimliliği azaltarak uzun vadeli ekonomik büyümeyi sekteye uğratacak. Hükümetlerin ve lojistik firmalarının, alternatif gübre kaynakları ve daha dayanıklı tedarik rotaları geliştirmesi kritik öneme sahip.