Yapay Zeka Dönüşümü: ABD Teknoloji Şirketleri 140 Bini Aşan

ABD teknoloji sektörü, yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını hızlandırırken geçen yıl 140 bini aşan çalışanı işten çıkardı. Financial Times ve Challenger Gray and Christmas verilerine göre, teknoloji şirketlerinin açıkladığı toplam işten çıkarmaların üçte birinden fazlasını oluşturdu. Amazon, Oracle, Meta ve Microsoft'taki işten çıkarmaların toplamı 50 bine ulaştı. Pandemi dönemindeki hızlı işe alımlar tersine döndü. Silikon Vadisi'nde geniş kapsamlı işten çıkarmalar, dijital hizmetlere yönelik talebin kalıcı olacağı beklentisiyle hızlı personel artışının ardından yaygın hale geldi. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre işsizlik oranı yüzde 4,2 ile düşük seviyelerde seyrediyor. Dört büyük teknoloji devinden Amazon, Alphabet, Meta ve Microsoft bu yıl veri merkezi altyapısına toplam 725 milyar dolarlık sermaye harcaması yapması bekleniyor. Oracle, OpenAI gibi müşterilerine hizmet verecek altyapılar için 70 milyar dolarlık yatırım planlıyor. Oracle, mart ayında gerçekleştirdiği işten çıkarmaların ardından 2026 mali yılını 21 bin daha az çalışanla tamamladı. S&P, Oracle'ın kredi notunu zayıflayan nakit akışı ve yapay zeka yatırımlarının getirilerine ilişkin belirsizlikleri gerekçe göstererek düşürdü. Microsoft, Xbox oyun biriminde 4 bin 800 pozisyonu kaldırdı. Bazı teknoloji şirketleri işten çıkarmaları yapay zekanın sağladığı verimlilik artışıyla ilişkilendirdi. Challenger verilerine göre Mayıs 2023'ten bu yana yaklaşık 170 bin kişilik istihdam kaybı yapay zeka teknolojileriyle bağlantılı gösterildi. Block CEO'su Jack Dorsey, yaklaşık 10 bin kişilik şirket çalışanlarının neredeyse yarısını işten çıkardı. California Üniversitesi Berkeley Ekonomi Profesörü Enrico Moretti, teknoloji yöneticilerinin fazla işe alım yaptıklarını kabul etmek yerine yapay zekanın verimlilik sağladığını söyledi. İşten çıkarmalarda yapay zekayı etken olarak gösteren şirketlerin hisseleri duyurunun ardından gelen 30 işlem gününde Nasdaq endeksinin yaklaşık yüzde 10 gerisinde kaldı. Amazon ve Microsoft, yapay zeka teknolojilerinin çalışan azaltma kararlarının temelinde olmadığını belirtti. Yapay zeka odaklı girişimler Anthropic ve OpenAI çalışan sayılarını hızla artırıyor.

Piyasalar bu duruma nasıl tepki verecek? Yapay zeka yatırımlarının artmasıyla birlikte sermaye yeterlilik oranlarının düşmesi riski artarken, işten çıkarmaların etkisiyle de piyasa güvenilirlik göstergeleri bozulabilir. Finansal teknolojiler alanında uzman olarak, bu dönüşümün bankacılık sektörünün dijital dönüşüm stratejilerine de potansiyel bir etki gösterebileceğini belirtiyorum.