Veri Ekonomisi: Tek Devlerin Kasalarına Akıyan Değer

Veri, yeni nesil teknolojinin en kıymetli maddesi haline geldi; ancak bu değerin büyük bir kısmı sadece birkaç dev teknoloji şirketinin kasalarına akıyor.

Veri Maliketi ve Değer Dağılımı

■Microsoft, Apple, Alphabet, Amazon, Meta gibi devlerin veri tabanlarından elde edilen yıllık gelirin %100’ü menfaat sahiplerine ve yönetim ekplerine akıyor.

■Sektörün toplam veri tabanı değeri $2 trilyon’u aşarken, yalnızca 5 şirket bu piyasanın %80’ini kontrol ediyor.

■Ortalama bir kullanıcının veri üretimiyle elde edilen yıllık değer $150 civarında, ancak bu gelirlerin %5’i veri üreticisine geri akıyor.

Yatırımcılar ve Veri Sahipleri için Yeni Oyun Kuralları

■Veri lisanslama ve royaltisi modellere geçiş, veri paylaşım borsaları ve veri destekli finansal ürünlerin ön plana çıkması bekleniyor.

■Veri tokenizasyonu ve veri piyasaları üzerinden küçük yatırımcılara da veri varlığını hiss ettirmeyi sağlayacak platformlar geliştiriliyor.

■Büyük fonlar, veri varlıklarına yönelik özel fonlar oluşturmayı planlarken, bu varlıkların getiri beklentisi %7‑%9 yıllık olarak tahmin ediliyor.

Sinan Kılıç: Veri-ekonomisi dönüşümünde, tek tek bireylerin veri hakkıyla ilgili yasal düzenlemeler olmadan, beklenen adil dağılım uzak kalacak; finansal piyasalar bu yeni varlık sınıfını nasıl fiyatlandıracağını henüz tam olarak kavramamış.