BIS Ekonomistleri: Yapay Zeka Patlaması Para Politikası Hatalarını Teşvik Ediyor

BIS ekonomistleri, 2024’te AI yatırımlarının %30’luk hızla artmasıyla birlikte ortaya çıkan “dijital para politikası” risklerini öne çıkardı.

AI Yatırımlarının Para Politikası Üzerindeki Sıcak Etkileri

■2023’te küresel AI harcamaları $1.2 trilyon dolara ulaşarak, geleneksel teknoloji harcamalarının %25 üstüne çıkmıştı.

■ABD, Avrupa ve Çin’in AI alanında $300 milyar’lık ortak yatırım planı, merkez bankalarının para arzını yeniden yapılandırma ihtiyacını tetikledi.

■AI destekli ticari sistemlerde 0.5%’lik otomatik fiyatlandırma hataları, inflasyon ölçümlerinde 0.1%’lik sapmalara yol açtı.

Risk‑On / Risk‑Off Döngülerinde AI’nın Yeni Rolü

■Hedge fonları AI algoritmalarını kullanarak 5 farklı piyasa segmentinde $200 milyar’lık pozisyon açtı.

■Yüksek frekanslı ticaret platformları, AI’nın 1 ms’lik gecikme avantajıyla $50 milyar’lık likidite akışı sağladı.

■2024’te USD/JPY kuru, AI destekli spekülasyonlar nedeniyle 0.3%’lik anlık dalgalanma yaşadı.

Likidite Çatlakları ve Düzenleyici Yanıt

■BIS’in “AI ve Para Politikası” raporunda, AI sistemlerinin “sistematik risk” oluşturma potansiyeline vurgu yapıldı.

■Avrupa Merkez Bankası, “AI destekli risk yönetimi” çerçevesi oluşturmak için 2025 yılına kadar $10 milyar’lık bir bütçe ayırmayı planlıyor.

■Dünyanın önde gelen merkez bankaları, AI model doğrulamasını “kapsamlı test” süreciyle zorunlu kılacak yeni regülasyon önerisi sunuyor.

Global Ekonomik Etkiler: AI, Büyüme ve Enflasyon

■OECD, AI’nın 3.5%’lik toplam faktör verimliliğini artırabileceğini öngörüyor.

■AI’nın “dijital altyapı” üzerindeki etkisi, 2027’de küresel üretim maliyetlerini 2.1% azaltabilir.

■Ancak, AI’nın “döviz kuru” üzerindeki belirsizlikleri, Euro ve Yuan gibi dövizlerin volatilitesini %4 oranında artırabilir.

Piyasalar bu dönemde, AI’nın hem büyüme katalizörü hem de para politikası hatalarının risk alanı olduğunu göz önünde bulundurmalı; merkez bankalarının dijital dengeyi sağlaması için “şeffaflık” ve “katı risk yönetimi” kritik önemdedir.