Beyaz Eşya Sektörü Kan Kaybediyor: Üretim ve İhracatta Çifte Darbe

Türkiye'nin Avrupa'nın birinci, dünyanın ise ikinci büyük beyaz eşya üretim merkezi unvanına sahip olan sektörü, 2026 yılının ilk yarısında resesyonist rüzgarlarla yüzleşiyor. TÜRKBESD verilerine göre, iç pazardaki talep daralması ve küresel rekabet zorlukları birleşerek sektörün üretim bandını yavaşlatırken, toplam satışların geçen yılın aynı dönemine göre %15 gerileyerek 13.026.952 adetle sınırlı kalması, sanayideki büyüme motorlarının durma noktasına geldiğine işaret ediyor.

Üretim Bandından Kırmızı Işık: Veriler Resesiyonu İşaret Ediyor

Sektörün altı ana ürün grubunda kaydedilen gerileme, yalnızca bir dönemlik bir düşüş değil, yapısal bir yavaşlamanın habercisi olarak görülüyor. 2026 yılının ilk yarısındaki tablo, üretimden ihracata kadar tüm halkalarda negatif bir ayrışma sergiliyor:

■İç satışlar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %7 oranında geriledi.

■İhracatta son yıllarda süregelen negatif seyir hızlanarak %19 daralma kaydetti.

■Üretim hacmi, dış talepteki bu zayıflığın etkisiyle %15 düşüş gösterdi.

■Haziran ayı özelinde durum daha da vahimleşirken, iç satışlarda %15, ihracatta %11 düşüş yaşandı ve toplam satışlar 2.033.470 adede indi.

Küresel Darboğaz: İhracattaki %19'luk Gerilemenin Ardında

TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, verilerin altındaki ekonomik gerçekleri açık bir dille ifade ederek, sektörün küresel pazarlardaki konumunun erozyona uğradığı uyarısında bulunuyor. İhracattaki bu keskin düşüşün yalnızca talep eksikliğinden kaynaklanmadığını, aynı zamanda maliyet yapısının rekabetçiliği törpülediğini belirtiyor. Şengül, "Sektörümüz, küresel pazarlarda yaşanan ihracat daralmasının temel nedenleri arasında rekabet gücümüzdeki zayıflama ile dış ticaret politikalarının yarattığı ilave maliyet ve yüklerin bulunduğunu uzun süredir dile getirmektedir" değerlendirmesinde bulunarak politika yapıcılara sert bir mesaj veriyor.

Maliyet Şoku: Yassı Çelik ve GEKAP Baskısı

Şirketlerin bilançolarını tehdit eden en büyük risk faktörleri arasında girdi maliyetlerindeki控制和 yapısal vergi yükleri yer alıyor. TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, yassı çelik ürünlerine getirilen anti-damping vergilerinin üretim maliyetlerini doğrudan yükselttiğini ve ihracat fiyatlamasını imkansız hale getirdiğini vurguluyor. Öte yandan, Fatih Özkadı'nın dile getirdiği GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) sorunu, sektörün belini büken bir diğer yük olarak öne çıkıyor:

■2020'den bu yana GEKAP birim tutarları, üretici ve tüketici fiyatlarındaki yaklaşık 7 katlık artışın çok üzerinde, 15 ila 17 katına çıktı.

■Sektörün yıllık GEKAP maliyeti yaklaşık 3 milyar TL'ye ulaştı.

■2020-2025 döneminde sektörden tahsil edilen toplam GEKAP tutarı 250 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Algo-trading modellerimizde beyaz eşya hisselerinin (Arçelik, Vestel) hacim verilerindeki bu düşüş, kısa vadede negatif bir momentum sinyali olarak tezahür ediyor. Özellikle ihracat gelirlerindeki %19luk buçuklanma, BIST 100’ün lokomotif hisselerinde karlılık oranlarının baskılanmasına ve dolayısıyla hisse fiyatlarında Fibonacci geri çekilme seviyelerinin test edilmesine neden olabilir. Yatırımcılar, maliyet enflasyonuna karşı marj koruma yeteneği en yüksek olan şirketlere yönelerek portföylerini savunma moduna almalıdır.