Pandemi Kapanmalarının Trilyon Dolarlık Hesabı: Bilim mi Siy

ABD Senatosu'ndaki Homeland Security and Government Affairs Committee oturumlarında Dr. Anthony Fauci'nin sessizliği göze çarparken, Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Ekonomi Profesörü Steve Hanke, pandemi kısıtlamalarının (lockdown) gerçek ekonomik maliyetini ve etkinliğini tartışmaya açıyor. Hanke ve meslektaşlarının yaptığı kapsamlı meta-analiz, halk sağlığı endüstriyel kompleksinin dayattığı politikaların, ekonomik yıkımla kıyaslandığında sağladığı faydanın ne kadar sınırlı olduğunu gözler önüne seriyor.

Bilimsel Veriler Işığında Kapanmaların Değersizliği

Profesör Hanke'nin öncülüğünde gerçekleştirilen çalışma, konunun sadece siyasi bir tartışma değil, sert verilerle ölçülebilen bir ekonomik hata olduğunu kanıtlıyor. Araştırma süreci karşılaşılan engellere rağmen, sağlam bilimsel temellere dayanan bir sonuç ortaya koydu.

■Araştırma ekibi toplam 19.646 potansiyel çalışmayı inceledi, ancak metodolojik yetersizlikler nedeniyle sadece 22 tanesi yüksek kaliteli meta-analize dahil edilebildi.

■Steve Hanke, Jonas Herby ve Lars Jonung tarafından yürütülen bu titiz çalışma, kapanmaların COVID-19 ölüm oranları üzerinde sadece ihmal edilebilir düzeyde bir etkiye sahip olduğunu tespit etti.

Ekonomik Yıkımın Can Kurtarma Karşılığı

Politika yapıcıların savunmalarının aksine, uygulanan sert kısıtlamaların getirdiği devasa ekonomik ve sosyal maliyet, kurtarılan hayat sayısıyla orantısız bir tablo çiziyor. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki veriler, bu politikaların bir "kamu politikası hatası" (public policy blunder) olarak nitelendirilmesini haklı çıkarıyor.

■Meta-analiz sonuçlarına göre, kapanmalar Avrupa'da sadece 6.000 ile 23.000 arasında, ABD'de ise 4.000 ile 16.000 arasında hayat kurtardı.

■Bu sayılar, tipik bir grip sezonunda Avrupa'da görülen 72.000 ve ABD'de görülenen 38.000 ölüm ile kıyaslandığında, kısıtlamaların getirdiği devasa ekonomik yükün karşılıksız kaldığını gösteriyor.

■Kapanmaların neden olduğu ekonomik durgunluk ve tedarik zinciri kırılmaları, kurtarılan her bir hayat için devasa bir fatura yarattı.

Sansür Mekanizması ve "Gerçeğin Sonu"

Araştırmanın bulguları, kamu sağlığı bürokrasisinin resmi görüşleriyle çeliştiği için sert bir sansür ve itibarsızlaştırma kampanyasına maruz kaldı. Akademik özgürlük yerine, "gerçeğin sonu"na (The End of Truth) giden bir süreç işlediği iddia ediliyor.

■Elsevier tarafından işletilen Social Science Research Network (SSRN) gibi akademik platformlarda çalışmalar doğrudan sansürlendi.

■Analitik yetiden yoksun "doğrulayıcılar" (fact-checkers) ve medyadaki yalan haber kampanyaları (hit pieces), bilimsel bulguların kamuoyu tarafından duyulmasını engellemeye çalıştı.

■Durum, Nobel ödüllü Friedrich Hayek'in "The Road to Serfdom" (Köleliğe Yol) adlı klasik eserindeki analizlerine, özellikle "The End of Truth" bölümüne atıfta bulunularak eleştiriliyor.

Küresel Tedarik Zinciri ve Navlun Piyasaları Stratejisti Kaptan Rıza Deniz olarak bu tabloya baktığımda, 2020 kapanmalarının sadece bir kamu sağlığı politikası değil, aynı zamanda küresel ticaretin kalbine atılan bir hançer olduğunu görüyorum. Limanların kapanması ve üretimin durdurulması, Baltic Dry Endeksi'nde (BDI) ve konteyner navlunlarında gördüğümüz tarihi volatilitenin ve ardından gelen enflasyonist baskının ana tetikleyicisiydi. Ekonomik milyarlarca dolarlık kayıp, sadece bütçe rakamlarında değil, tedarik zincirlerinin kırılganlığında da derin izler bıraktı.