Fitch'ten Türk Bankalarına Sermaye ve Aktif Kalitesi Uyarısı

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türk bankacılık sektörü için yayımladığı son raporda sermaye rasyolarındaki düşüşe ve aktif kalitesindeki kademeli bozulmaya dikkat çekti. Düzenleyici kurumların döviz bazlı risk ağırlıklı varlıklara yönelik sağladığı esnekliklerin kaldırılması, yüksek seyreden faiz oranları ve jeopolitik gerilimlerin tetiklediği enflasyonist baskılar, bankaların faaliyet koşullarını ciddi şekilde zorlaştırmaya başladı.

Düzenleyici Esnekliklerin Sonu ve Sermaye Rasyolarında Sert Erime

Türk bankalarının ortalama faaliyet kârı/risk ağırlıklı varlıklar oranı 2026 yılının ilk çeyreğinde net bir gerileme kaydetti. Bu zayıflamadaki en temel etken, döviz cinsi risk ağırlıklı varlıklara uygulanan düzenleyici esnekliklerin sona ermesi oldu.

■Bankaların ortalama Çekirdek Sermaye (Tier 1) oranı, 2025 yıl sonundaki %14,1 seviyesinden 2026 yılının ilk çeyreğinde %11,5’e kadar geriledi.

■2025'in son çeyreğinde gerçekleşen faiz indirimlerinin ardından yenilenen krediler ve menkul kıymet getirilerindeki düşüş marjları daralttı.

■Artan operasyonel giderler ve yüksek ticari kayıplar, bankaların kârlılık üzerindeki baskısını daha da derinleştirdi.

Kredi Kalitesinde Bozulma ve Büyüyen Takipteki Alacak Tehdidi

Yüksek Türk lirası faiz oranları ve yavaşlayan ekonomik büyüme, bankaların aktif kalitesini doğrudan tehdit ediyor. Tüketicilerin ve reel sektörün borç çevirme kapasitesi daralırken, sorunlu krediler yukarı yönlü ivmeleniyor.

■Bankaların ortalama takipteki kredi (NPL) oranı, 2025 sonundaki %3,1 seviyesinden 2026 ilk çeyrek sonunda %3,3’e tırmandı.

■Tüm segmentlerde sorunlu kredi girişleri devam ederken, tahsilatlar düşüldükten sonraki net NPL oluşum oranı %2,5'ten %2,1'e hafif gerilese de yüksek seviyesini korudu.

Jeopolitik Gerilimler Altında Yeniden Hortlayan Dolarizasyon

Bölgesel çatışmaların tetiklediği kısa süreli piyasa dalgalanmaları ve altın/dolar paritesindeki hareketlilik, mudileri yeniden yabancı paraya yönlendirdi. Tasarruf sahiplerinin Türk lirasından kaçış eğilimi rakamlara da yansıdı.

■Yılın ilk çeyreğinde döviz mevduatlarının toplam mevduatlar içindeki payı %35,2’den %38,1’e yükseldi.

■Özkaynak dışı toplam fonlama içerisinde döviz cinsi toptan fonlamanın payı ise %20 civarında seyrederek yatay görünümünü korudu.

Bankalar, düzenleyici esnekliklerin bitmesiyle eriyen sermaye rasyolarının ve bozulan aktif kalitelerinin faturasını yine tüketiciye kesmeye hazırlanıyor. Kendi operasyonel verimsizliklerini ve risk yönetim hatalarını gizlemek için konut ve ihtiyaç kredilerinde faizleri fahiş seviyelerde tutan, dosya masrafları altında gizli ücretler tahsil eden ve kredi kartı limitlerini acımasızca daraltan bankacılık sektörü, faturayı vatandaşa ödetemez. Tüketiciyi yüksek faiz sarmalına mahkum edip kendi bilançolarını makyajlamaya çalışan bu finansal yaklaşıma karşı acilen yasal sınırlamalar getirilmelidir.