Kıta Çapında Sıcak Dalga, Avrupa Doğalgaz Fiyatlarını İran Savaş Dönemi Seviyelerine Yaklaştırdı

Avrupa'nın büyük bir kısmı, tarihinin en yoğun sıcak dalgalarından birini yaşarken, doğalgaz fiyatları %45 artarak İran'ın 2020 savaş dönemindeki zirvelerine yaklaştı.

Avrupa Doğalgaz Piyasasında Sıcaklık Şoku

Yoğun sıcaklık dalgası, özellikle Almanya, Fransa ve İtalya gibi büyük tüketicileri etkiledi; soğutma ihtiyacı artarken, doğal gaz talebi beklenenden %12 daha yüksek gerçekleşti.

■€115/MWh seviyesine ulaşan TTF (Title Transfer Facility) fiyatları, son üç ayın ortalamasının 2,5 katı.

■%30 artış gösteren spot talep, Avrupa enerji borsalarında likiditeyi zorladı.

■2.3 Milyar metreküp ek gaz ithalatı planlandı, bu da önceki ayın %40'ı kadar bir artış.

İran Savaş Dönemi Fiyatlarıyla Karşılaştırma

2020'de İran'ın savaş döneminde doğalgaz fiyatları €120/MWh civarındaydı; şu anki seviyeler bu seviyenin sadece 5% altında.

■O dönemde %55 fiyat artışı gözlemlenirken, şu anki artış %45.

■İran’ın savaş sırasında uyguladığı %20 sübvansiyon, Avrupa’nın mevcut fiyat artışını hafifletmeyi başaramadı.

Tedarik Zinciri ve Navlun Etkileri

Sıcak dalga, sadece enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda denizcilik ve navlun piyasalarını da etkiledi.

■Baltic Dry Index (BDI) %8 yükselerek, artan yakıt maliyetlerinin nakliye sektörüne yansımasını gösterdi.

■Süveyş Kanalı trafiğinde %6 artış, yüksek sıcaklıklarda artan taşıma talebinin bir göstergesi.

■Panama Kanalı beklenen %4 artışla, Asya‑Avrupa rotalarında ek kapasite talebi doğurdu.

Kısa Vadeli Piyasa Beklentileri

Analistler, sıcaklıkların devam etmesi halinde fiyatların €130/MWh seviyesine kadar çıkabileceğini öngörüyor.

■Avrupa enerji borsalarında volatilitenin VIX benzeri bir göstergede %15 artması bekleniyor.

■EU Emission Trading System (ETS) fiyatları, karbon maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte €90/ton seviyesine ulaşabilir.

Kaptan Rıza Deniz: “Sıcak dalgalar, doğalgaz talebindeki ani artışı tetikleyerek fiyatları savaş dönemlerine geri getirdi. Bu durum, hem Avrupa’nın enerji güvenliğini hem de denizcilik navlun maliyetlerini yeniden şekillendiriyor. Kısa vadede, BDI ve kanal trafiği üzerindeki baskı, nakliye firmalarının yakıt hedging stratejilerini gözden geçirmesini zorunlu kılacak. Uzun vadede ise, Avrupa’nın yenilenebilir enerji altyapısına yatırım hızını artırması kaçınılmaz.”