Küresel Kömür Arzında Hindistan Çelişkisi: Yeşil Dönüşüm Kıskacında Fosil Yakıt Hamlesi

Dünya genelinde temiz enerjiye geçiş hız kazanırken ve kömür talebi plato çizerken, Hindistan'ın başı çektiği yeni kömür madeni projeleri küresel enerji arz dengelerini sarsıyor. Global Energy Monitor tarafından yayımlanan son rapor, küresel ölçekte yeni maden açılışları yavaşlasa da planlanan projelerin toplam kapasitesinin ciddi şekilde arttığını ortaya koyuyor.

Yeni Maden Tekliflerinde Hindistan Dominansı ve Çin-Avustralya Freni

Küresel kömür madenciliği sektörü, bölgesel bazda keskin bir ayrışmaya sahne oluyor. Batı dünyası ve Asya'nın bazı devleri fosil yakıtlardan uzaklaşırken, Hindistan yerel elektrik talebini karşılamak adına üretimi agresif bir şekilde artırmayı hedefliyor:

■Geçtiğimiz yıl teklif edilen yeni kömür projeleri, küresel arzı yıllık 2,5 milyar ton (yıllık %11 artış) artırabilecek kapasiteye ulaştı.

■Hindistan, 2025-2026 mali yılında kömür üretimini yaklaşık 100 milyon ton artırarak 1,15 milyar ton seviyesine çıkarmayı planlıyor.

■Maden açılışlarındaki yavaşlama, özellikle Çin'deki %44 ve Avustralya'daki %96'lık keskin düşüşlerden kaynaklandı.

■Yeni faaliyete geçen kömür madenlerinin kapasitesi geçen yıl küresel ölçekte %40 oranında gerileyerek son on yılın en düşük seviyesine indi.

Yeşil Enerji Dönüm Noktası ve Ekonomik Rasyonel Sınavı

Enerji düşünce kuruluşu Ember'ın verilerine göre, rüzgar ve güneş enerjisi küresel elektrik üretim karmasında ilk kez kömürü geride bırakarak tarihi bir eşiği aştı. Ancak Hindistan'ın Odisha ve Jharkhand eyaletlerinde yoğunlaşan yeni maden projeleri, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) öngördüğü talep düşüşü beklentileriyle çelişiyor. Ucuz temiz enerjinin fosil yakıtları ikame etme hızı artsa da, gelişmekte olan piyasaların büyüme iştahı kömür bağımlılığını canlı tutmaya devam ediyor.

Hindistan'ın kömür üretimini artırma stratejisi, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) ve Eurozone'un yeşil sanayi politikaları düşünüldüğünde ciddi bir jeopolitik risk unsuru barındırıyor. AB'nin karbon gümrük vergileri (tariffs) uygulama hazırlığı, bu tür fosil yakıt yoğun büyüyen ekonomilerle ticaret savaşlarını tetikleyebilir. ECB'nin orta vadeli enflasyon projeksiyonlarında, küresel tedarik zincirlerindeki bu "karbon uyumsuzluğu" kaynaklı maliyet artışları yakından izlenmeli. Avrupa yüksek enerji maliyetleri ve sıkı regülasyonlarla boğuşurken, Asya'nın ucuz kömürle büyümesi küresel rekabet eşitliğini bozarak korumacı gümrük politikalarını kaçınılmaz kılacaktır.