Kentsel Dönüşümde 2,7 Milyonluk Dönüşüm: İnşaat Ekonomisinin Yeni Motoru

Türkiye’nin inşaat ve gayrimenkul sektörünü derinden etkileyen kentsel dönüşüm süreci, on ikinci yılında 2,7 milyon bağımsız bölüm barajını aştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, 2012’den bu yana başlatılan devasa yenileme hamlesi, sadece fiziksel dönüşümü değil, aynı zamanda ülke ekonomisinin çarklarını da döndüren bir makera haline geldi. Ekonomik ömrünü tamamlamış ve deprem riski taşıyan yapıların sistematik olarak yenilenmesi, piyasalarda yeni bir talep dalgası yaratıyor.

Yarım Asırlık Dönüşümün Bilançosu

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen çalışmalar, bugüne kadar toplam 2 milyon 737 bin bağımsız bölümü kapsadı. Bu devasa hacmin 2 milyon 369 bini tamamlanmış durumda olup, şantiyelerde hala 368 bin konut ve iş yerinin inşası sürüyor. Piyasa gözlemcileri, bu rakamların inşaat malzemeleri talebi üzerindeki baskıyı ve sektördeki nakit akışını canlı tuttuğunu belirtiyor.

İstanbul: Devasa Pazarın Kalbi

Türkiye genelindeki dönüşüm pastasından yüzde 47'lik pay alan İstanbul, veri noktalarında açık ara liderliği elinde tutuyor. Megakentte kapsama alınan toplam bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaştı.

■998 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlandı.

■276 bin birimde inşaat çalışmaları devam ediyor.

■"Yarısı Bizden" kampanyasından yararlanan 376 bin 212 birim, devlet destekli finansman modelinin piyasaya etkisini gösteriyor.

Risk Haritası ve Acil Öncelikler

KENTSEV Başkanı Haldun Ersen’in verdiği bilgiye göre, Türkiye genelinde yaklaşık 6 milyon bağımsız bölüm riskli yapı stokunda yer alıyor ve bunların 2 milyona yakını acilen dönüştürülmesi gereken kritik yapılar arasında. İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Konya ve Elazığ, dönüşümde öne çıkan iller olurken; Bakırköy, Avcılar, Esenyurt ve Fatih gibi ilçelerde acil aksiyon planı devrede.

Piyasa terminalinden izlediğimiz verilerde, kentsel dönüşüm hızındaki artışın çimento ve demir-çelik hisselerindeki hacimleri doğrudan tetiklediğini görüyoruz. Ancak, 600 bin acil dönüşüm ihtiyacı olan İstanbul stokunun devreye girmesi için finansman maliyetlerinin ve swap piyasalarındaki faiz dinamiklerinin daha da optimize edilmesi gerekiyor. Bu süreç, önümüzdeki çeyrekte inşaat sektörüne yönelik kredi hacminin GSYH'ye oranını belirleyici bir faktör olacak.