Online Alışverişte ‘Friendly Fraud’ Dalgalanıyor: 2025’te 158 Milyon Chargeback İddiası

Dijital ödeme ekosistemi, 2025 yılında 158 milyon chargeback iddiasıyla sarsıldı; bu, 2021’e kıyasla %29’luk bir artışı temsil ediyor.

Dijital Ödeme Ekosisteminde Şok Dalga

Amerikan tüketicileri, 2025’te 148 milyar dolar değerinde çevrimiçi dolandırıcılık kaybı yaşadı, bu da hane başına 1.009 dolar ortalama zarara eşdeğer.

Friendly Fraud’un Yükselişi: 2025’in Çarpıcı Verileri

■158 milyon işlem itirazı, geçmiş yıllara göre en yüksek seviyeye ulaştı.

■İtirazların %45’i, genç tüketicilerin “friendly fraud” olarak adlandırdığı, gerçek bir hile olmadan geri ödeme talep eden durumları içeriyor.

■Facebook ve Instagram, en çok rapor edilen dolandırıcılık platformları arasında yer alıyor.

Bankalar ve İşletmeler İçin Maliyetler

■İşletmeler, geri ödemeler ve itiraz süreçleri nedeniyle yıllık ortalama %2,3 gelir kaybı yaşıyor.

■Bankalar, itiraz başına $5‑$12 arasında işlem ücreti tahsil ediyor, bu da toplamda $800‑$1 900 milyon ek maliyet yaratıyor.

Sosyal Medyanın Karanlık Rolü

Sosyal medya, sahte reklam ve sahte mağaza sayfaları aracılığıyla tüketicileri yanıltıyor; bu da chargeback oranlarını körükleyen bir katalizör görevi görüyor.

Stratejik Çıkarımlar ve Piyasa Riski

■İşletmeler, ödeme ağ geçitlerinde şeffaflığı artırmalı ve tüketicileri bilgilendirme süreçlerini güçlendirmeli.

■Finansal kurumlar, yapay zeka destekli sahtecilik tespit sistemlerini daha agresif bir şekilde devreye sokmalı.

■Yatırımcılar, ödeme işlemcileri ve fintech şirketlerine yönelirken, “friendly fraud” riskini fiyatlamada dikkate almalı.

Piyasalar, chargeback dalgalanmasının işletme karlılığını ve ödeme altyapısı şirketlerinin hisse performansını baskılayacağını gözlemleyecek. Özellikle Asya‑Pasifik fintech aktörleri, bu trendi yönetmek için daha güçlü risk yönetimi mekanizmalarına yatırım yapmalı; aksi takdirde, bölgesel kredi spread’leri yükselerek sermaye akışını olumsuz etkileyebilir.