Trump Yönetimi Çin'i Kıskaca Aldı: 340 Milyon Dolarlık Jeo-E

Associated Press tarafından elde edilen gizli belgeler, ABD yönetiminin küresel ticaret hatlarında Çin'in egemenliğine son vermek için kasasını açtığını ve jeo-ekonomik bir karşı-offansife başladığını ortaya koyuyor. Washington, artık sadece gümrük vergileriyle değil, doğrudan stratejik altyapı yatırımlarıyla Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ni (BRI) boğmaya hazırlanıyor.

Washington'dan Pekin'e Doğrudan Finansal Darbe

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye sunduğu ve AP'nin ulaştığı planlara göre, ABD Çin karşıtı faaliyetler için kaynaklarını ciddi şekilde artırıyor. Bu hamle, küresel tedarik zincirlerinin güvenliği ve ABD'nin kıtasal hakimiyeti açısından bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

■340 milyon dolar: Dünya genelinde Çin'in nüfuzunu kırma amaçlı 50'den fazla özel proje için ayrılan kaynak.

■175,8 milyon dolar: Karayipler ve Orta Amerika'da eskiyen deniz altı telekomünikasyon kablolarının yenilenmesi için ayrılan direkt fon.

■Yaklaşık 500 milyon dolar: Batı Yarımküre, Afrika ve Asya genelinde yürütülen Çin karşıtı programlara eklenmesi planlanan bütçe artışı.

Kuşak ve Yol'a Kıta Seti: Panama'dan Tibet'e Stratejik Hedefler

Planın odak noktası, Çin'in kritik lojistik ve dijital altyapılardaki varlığını parçalamak. Trump yönetimi, özellikle Panama Kanalı'nın her iki ucundaki liman mülkiyeti ve telekomünikasyon sektöründeki Çin yatırımlarından "derin endişe" duyduğunu belgelerle kanıtladı. Bu kapsamda El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua ve Haiti'deki projeler, ABD finansmanıyla Çin'in alternatif pazarlarını daraltmayı hedefliyor.

Öte yandan taslak planlar sadece coğrafi değil, ideolojik ve teknolojik savaş alanlarını da kapsıyor. ABD, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) teknolojik ve diplomatik nüfuzuna karşı şu önlemleri almayı planlıyor:

■Tibet'in ruhani lideri Dalai Lama'nın halefinin seçilmesi sürecine Çin'in müdahalesini engellemek için güvenli iletişim teknolojilerinin geliştirilmesi.

■Çin'in uzay programına yönelik uluslararası desteğin ve finansmanın bloke edilmesi.

■Çinli şirketlerin gözetim ve sansür teknolojilerinin küresel pazarlara ihracının önüne geçilmesi.

Kamu finansmanı perspektifinden bakıldığında, Washington'un bu hamlesi klasik bir savunma harcamasının ötesine geçerek, jeo-ekonomik hegemonyayı koruma adına yapılan doğrudan bir bütçe transferidir. Ancak, 340 milyon dolarlık bir fonun, Çin'in Kuşak ve Yol inisiyatifiyle yaratabildiği trilyon dolarlık derinlik karşısında sembolik kaldığını söylemek mümkün. Piyasalar, bu tür korumacı harcama paketlerinin orta vadede küresel ticaret akışlarını bozarak enflasyonist baskıları artırabileceğini farkındadır. Türkiye gibi ihracata dayalı ekonomiler için, bu iki devlet arasındaki ticaret savaşının finansman maliyetleri, sermaye akımlarının oynaklığı üzerinden dolaylı yollardan karşımıza çıkacaktır.