Sanayide Maliyet Sarmalı: Gümrük Vergileri İhracat Gücünü Tehdit Ediyor

Türkiye'nin üretim odaklı büyüme modeli, artan ara malı maliyetleri ve değişen gümrük politikaları kıskacında kritik bir dönemeçte bulunuyor. Sanayicinin küresel pazarlardaki rekabet gücü, sadece döviz kuruyla değil, üretim girdilerine erişim maliyetiyle de doğrudan şekilleniyor.

Ara Malı Vergileri Üretim Hattını Daraltıyor

UTEP Başkanı Bektaş, yatırım teşvikleri kapsamında makinelerin gümrük vergisiz ithal edilebilmesine rağmen, bu makinelerin çalışması için gereken kritik bileşenlerin ek vergilerle karşılaştığını vurguladı. Bu durum, yatırımın verimliliğini doğrudan baltalayan bir maliyet artışına yol açıyor.

■Elektronik komponentler, kablolar, plastik parçalar, bataryalar ve bağlantı ekipmanları gibi ara mallardaki ilave vergiler, toplam üretim maliyetini yukarı çekiyor.

■Yerli üreticiyi koruma amaçlı alınan kararların, üretim maliyetleri üzerindeki yan etkileri henüz tam olarak analiz edilmemiş durumda.

■Mevcut gümrük düzenlemeleri, üretimi korumaktan ziyade tedarik rotalarının değişmesine neden olma riski taşıyor.

Yatırımcı İçin Öngörülebilirlik Krizi

Sanayi yatırımlarının uzun vadeli planlar gerektirdiği gerçeğinden hareketle, sık değişen vergi düzenlemeleri yatırım ortamındaki istikrarı zedeliyor. Bektaş, sermaye sahiplerinin belirsizlikten ziyade öngörülebilir bir ekosistemi tercih ettiğinin altını çizdi.

■Enerji, işçilik, finansman ve lojistik maliyetleri, son yıllarda döviz kurundaki artış hızını geride bırakmış durumda.

■Sık değişen vergi politikaları, sanayicinin uzun vadeli yatırım kararlarını ve stratejik planlamalarını imkansız hale getiriyor.

■Kur, vergi ve sanayi politikalarındaki kopukluk, ihracatçının uluslararası fiyat rekabetini zayıflatıyor.

Sanayicinin finansmana erişim ve maliyet öngörülebilirliği talebi, bankacılık sektörü için de kritik bir sinyaldir. Üretim girdilerindeki maliyet artışının döviz kurundan daha hızlı seyretmesi, sanayi kredileri geri ödeme kapasiteleri ve bankaların sanayi portföyü risk yönetimi üzerinde orta vadede baskı oluşturabilir. İstikrar, sadece bir tercih değil, sanayi finansmanının sürdürülebilirliği için bir zorunluluktur.