Trump İran Saldırısını İptal Etti: Körfez Liderlerinin Küresel Ekonomi Uyarısı Piyasaları Rahatlattı

ABD Başkanı Donald Trump, Körfez müttefiklerinin küresel ekonomiye yönelik ciddi endişeleri ve İranlı yetkililerin talepleri doğrultusunda, İran'a düzenlenmesi planlanan geniş çaplı askeri saldırıyı son anda iptal ederek diplomasi yoluna dönüş sinyali verdi.

Körfez Enerji Devlerinin Jeopolitik Müdahalesi

Başkan Trump'ın kararında, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Mohammed bin Salman ile yaptığı görüşmenin belirleyici rol oynadığı belirtildi. Körfez liderleri, olası bir askeri yükselmenin tetikleyeceği İran misillemesinin küresel enerji arzını ve ekonomiyi felç edebileceği uyarısında bulundu.

■Suudi Arabistan, BAE ve Katar gibi bölgesel "enerji devleri", ABD'nin saldırısı durumunda hedef olma riski karşısında diplomatik bir çözümü tercih ettiklerini iletti.

■Veliaht Prens Salman, Trump ile yaptığı "samimi ve yapıcı" görüşmede, bir anlaşmanın yakın olduğunu ve askeri eylemlerin sonuçlarının belirsiz olduğunu vurguladı.

■Trump, Prens'in "bunu yapmamızı mı istersiniz yoksa yapmamamızı mı?" sorusuna, "bir anlaşmayı bir saldırıya tercih ederiz" yanıtını aldığını açıkladı.

Hürmüz Boğazı ve Petrol Akışlarının Geleceği

Piyasaların odağı, dünya ham petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği ve savaşın başlamasından bu yana kapalı olan Hürmüz Boğazı'nın akışkanlığına çevrildi. Trump'ın açıkladığı taslak anlaşma, bu kritik dar boğazın yeniden açılmasını ve İran petrol ihracatının serbest bırakılmasını öngörüyor.

■ABD'nin teklifinde, İran'a uygulanan deniz blokajının kaldırılması karşılığında boğazın ticarete açılması ve İran destekli milislerin saldırılarının durdurulması yer alıyor.

■İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei ise boğazın 28 Şubat öncesi statüsüne dönmeyeceğini iddia ederek, konunun Umman ile müzakere edildiğini ancak açılma görüşmesinin şu an forsunda olmadığını savundu.

■Anlaşma aynı zamanda ABD'nin İran'ın nükleer programına ilişkin endişelerini gidermeyi ve bölgesel saldırıları sonlandırmayı hedefliyor.

Yatırımcı Algısı ve Diplomatik Risk Primi

"İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük saldırı" planının askıya alınması, küresel risk iştahında kısa vadeli bir toparlanma yarattı. Pazarlıkların Pazartesi öğleden sonra başlaması beklenirken, piyasalar ateşkesin kalıcılığını fiyatlamaya başladı.

■Trump, İsrail'in Haziran'da varılan ateşkes anlaşmasına uyacağını ve savaşı sona erdirme taahhüdüne katıldığını duyurdu.

■Henüz nihai bir imza atılmamış olsa da, Arabulucular taraflar arasında "anlaşma sınırları" konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtiyor.

■İran Savunma Bakanlığı ise ABD tehditlerine karşı "şaşırmış veya pasif" olmadıklarını, teyakkuz halinde olduklarını belirterek piyasadaki iyimserliğe karşı temkinli bir duruş sergiledi.

Bora Yalın Analizi: Körfez monarşilerinin ABD başkanını doğrudan askeri bir eylemden vazgeçirmesi, enerji güvenliğinin küresel jeopolitik üzerindeki hayati ağırlığını kanıtladı. Risk-on moduna geçişte kısa vadeli bir rahatlama olsa da, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın statüsüne dair retoriği, emtia vadeli işlemlerindeki oynaklığın tamamen sönmeyeceğine işaret ediyor. Sermaye akımları, bu diplomatik ateşkes sayesinde daralma riskinden uzaklaşmış olsa da, anlaşmanın maddelerinin detayları netleşene kadar piyasalarda temkinli bir iyimserlik hakim olacak.