İpoteksiz Konut Satışları Türkiye’de %86’ya Ulaştı: Ekspertiz Eksikliği Alıcıları Tehlikeye Atıyor

Türkiye’de konut satışlarının %86’ının ekspertiz raporu olmadan gerçekleştiği ortaya çıktı, bu da alıcıların risk yönetiminde kritik bir boşluk bırakıyor.

İpoteksiz Satışların Yükselişi

TÜİK verilerine göre 2025 yılında 1.688.910 konut satıldı; bunların 1.452.242’si ipoteksiz (diğer) satış olarak kayıtlara geçti. Bu oran, her 100 satılan konuttan 86’sının banka ekspertizi gerektirmeyen bir işlemle gerçekleştiğini gösteriyor.

Değerleme Çarpıklığının Kök Nedenleri

■Peşin alımlarda ekspertiz zorunluluğu bulunmaması

■Alıcıların ekspertizi sadece kredi sürecinin bir yan gereği olarak görmesi

■Piyasa fiyatları ve emsal satışların yeterli analiz edilmemesi

Riskler ve Fırsatlar

■Fiyat aşımı: Gerçek piyasa değerinin üzerinde ödeme riski

■Teknik ve hukuki sorunlar: Deprem yönetmeliğine uyumsuzluk, ruhsat eksikliği gibi risklerin gözden kaçması

■Yatırım koruması: Bağımsız ekspertiz, alıcıyı uzun vadeli değer kaybına karşı korur

Politika ve Regülasyon Önerileri

■Peşin alımlarda da zorunlu ekspertiz raporu uygulanması

■Ekspertiz hizmeti sağlayıcılarının kalite standartlarının yükseltilmesi

■Alıcıların bilinçlendirilmesi için kamusal farkındalık kampanyaları

Murat Yıldız, Gayrimenkul Geliştirme Yatırım ve Değerleme Uzmanı olarak, “Ekspertiz raporu sadece kredi sürecinin bir yan ürünü olmamalı; yüksek tutarlı yatırımlarda alıcıları koruyan bir zorunluluk haline gelmelidir. Aksi takdirde, piyasa değerinin üzerinde ödemeler ve sonradan ortaya çıkabilecek hukuki riskler, sektörel güveni sarsacaktır.” şeklinde uyarıyor.