Türk İmalat Sektöründe 28 Aylık Yavaşlama Devam Ediyor: Küresel Talep ve Enflasyon Dinamikleri

Türk imalat sanayisi, temmuz ayında 28'inci ayına giren kesintisiz bir yavaşlama döngüsünde kalmaya devam ederken, İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 47.7 seviyesine yükselerek bir nebze toparlanma sinyali verse de kritik 50.0 eşik değerinin altında kalmaya direniyor. Bu durum, ekonomik aktivite koşullarındaki belirgin bozulmanın sürdüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor.

Talepteki Durgunluk ve Küresel Etkiler

İmalat sektöründeki yeni siparişlerdeki düşüş, hazirana göre daha ılımlı bir hızda gerçekleşse de belirgin düzeyde devam etti. Bu daralmanın temelinde yatan faktörler şunlar:

■Olumsuz piyasa koşulları ve artan fiyat baskıları yurt içi talebi zayıflattı.

■Orta Doğu'daki savaş, üçüncü çeyreğin başından itibaren uluslararası talep üzerinde belirgin bir baskı oluşturdu ve ihracat siparişlerini olumsuz etkiledi.

Üretim ve İstihdamda Geri Çekilme

Piyasa koşullarındaki durgunluk, imalatçıların üretim stratejilerini doğrudan etkiledi:

■İmalatçılar, üst üste ikinci ay üretimlerini sınırlı düzeyde de olsa azalttı.

■İstihdam seviyeleri, kısmen çalışan istifalarının da katkısıyla düşüş gösterdi.

■Zayıf talep ortamı, firmaların satın alma faaliyetlerini ve stoklarını daraltmasına yol açtı. Bu durum, girdi talebini yavaşlatarak tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı bir miktar hafifletti ve tedarikçilerin teslimat süreleri son dokuz ayın en düşük oranında arttı.

■Bununla birlikte, anket katılımcıları deniz taşımacılığında gecikmeler yaşandığını bildirdi.

Enflasyon Baskılarında Karmaşık Seyir

Temmuz ayında girdi fiyatları hızlı bir yükseliş trendini sürdürdü, ancak enflasyon dinamiklerinde bazı karmaşık sinyaller gözlendi:

■Firmalar, özellikle petrol ve ham madde maliyetlerindeki artışları rapor etti. Birçok katılımcı, bu artışları Orta Doğu'daki savaş ile ilişkilendirdi.

■Girdi maliyetleri enflasyonu, üst üste üçüncü ay gerileyerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük hızına indi. Bu, maliyet baskılarında bir miktar yumuşamaya işaret ediyor.

■Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu da 2026'nın başından bu yana en düşük oranda kaydedildi. Bu durum, firmalara talebi canlandırmak amacıyla satış fiyatlarındaki artışları sınırlama konusunda bir miktar hareket alanı sağladı.

Türk imalat sektörünün 28 aydır süregelen yavaşlama eğilimi, özellikle KOBİ'ler ve ticari krediler açısından kritik riskler barındırıyor. Merkez Bankası'nın makroihtiyati tedbirleri ve sıkı para politikaları, bir yandan enflasyonu kontrol altına almayı hedeflerken, diğer yandan ticari kredi büyüme hızını olumsuz etkileyebilir. Girdi maliyetlerindeki enflasyonun yavaşlaması olumlu bir gelişme olsa da, zayıf iç ve dış talep ortamında firmaların yatırım ve üretim iştahı düşecektir. Bu senaryo, bankacılık sektörünün kredi portföy kalitesi üzerinde baskı yaratabilir ve yeni kredi hacimlerini sınırlayabilir. Bankaların, bu dönemde risk yönetimini daha da sıkılaştırması ve sektör bazlı analizlerini derinleştirmesi elzemdir.