Türkiye'nin Sanayi Politikası: Makro İstikrar ve Nitelikli İ

Türkiye, %30 geniş tanımlı işsizlik oranıyla yeni bir sanayi dönüşümüne ihtiyaç duyuyor; ancak bu dönüşüm, makroekonomik istikrar, kurumsal reformlar ve nitelikli işgücünün eşzamanlı iyileştirilmesi olmadan sürdürülebilir büyüme vaat edemez.

Türkiye'nin Sanayi Politikası Dönüm Noktası

Sanayi politikası artık sadece altyapı yatırımlarıyla sınırlı kalmamalı; yüksek teknoloji, yeşil dönüşüm ve yapay zekâ entegrasyonu, politika tasarımının merkezinde olmalı. Bu çerçevede, devletin rolü şirketlerin gerçek ihtiyaçlarını anlayarak, “içli dışlı” olmadan destek mekanizmaları oluşturmak şeklinde yeniden tanımlanmalı.

Makroekonomik İstikrarın Kök Nedenleri

■Enflasyon: %80 civarında bir seviyede seyrediyor, bu da yatırımcı güvenini sarsıyor.

■Risk primi: Yerli para birimine yönelik risk primi %12 düzeyinde, sermaye akışını kısıtlıyor.

■Kurumsal eksiklikler: Yargı sistemi ve düzenleyici çerçevelerdeki belirsizlikler, uzun vadeli projelerin hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.

Rodrik ve Stiglitz'in Beş Sütunu: Stratejik Çerçeve

1. Devlet‑Şirket Etkileşimi: Politika tasarımında şirketlerin sorunlarına doğrudan yanıt verebilecek bağımsız bir kurum gerekliliği. 2. Kurumlararası Koordinasyon: Sanayi, enerji, eğitim ve finans bakanlıkları arasında bütünleşik bir işbirliği modeli. 3. Performans İzleme: Destek programlarının etki değerlendirmesi için şeffaf veri platformları. 4. Koşullu Destek: Şartlı yardım mekanizmaları; şirketlerin verimlilik ve CO₂ emisyonu hedeflerine ulaşması zorunlu. 5. Yeni Kurumlar: Kalkınma bankaları gibi finansal aracılar, uzun vadeli stratejik yatırımları finanse etmeli.

Kritik Performans Göstergeleri ve Politika Önerileri

■İstihdam artışı: 2025 yılına kadar %5 oranında yeni iş yaratma hedefi.

■Teknoloji adaptasyonu: Üretim tesislerinin %40’ının yapay zekâ ve otomasyonla donatılması.

■Yeşil dönüşüm: 2026 itibarıyla sanayi sektörünün %30’unun karbon ayak izini azaltması.

■İşgücü beceri yükseltimi: 10 milyon çalışan için mesleki eğitim programları.

Türkiye’nin mevcut makroekonomik koşulları, sanayi politikasının yalnızca bir yanını – yani altyapı ve teşvikleri – ele alması durumunda sınırlı bir büyüme sağlayacaktır. İstikrar, kurumsal reform ve nitelikli işgücünün bir arada geliştirilmesi, uzun vadeli rekabet avantajının anahtarıdır. Bu üç eksen aynı anda ilerlediğinde, sanayi politikası gerçek anlamda sürdürülebilir bir büyüme motoru haline gelebilir.