TİM Başkanı Gültepe'den Finansman Uyarısı: İhracat Rekor Kırsa da Rekabet Gücü Eriyor

Türkiye'nin dış ticaret cephesinden gelen temmuz ayı verileri rekor ihracat hacmine işaret etse de, sanayicilerin yüksek üretim maliyetleri ve finansmana erişim zorlukları nedeniyle küresel pazarlardaki rekabet gücünü kaybetmeye başladığını ortaya koyuyor.

Rekor İhracatın Arkasındaki Yapısal Aşınma

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, temmuz ayında 25,6 milyar dolar ile tarihin en yüksek ikinci aylık ihracatına ulaşıldığını açıklarken, bu artışın yapısal sorunları gölgelememesi gerektiği konusunda uyardı. Son üç yıldır yüksek maliyet sarmalıyla mücadele eden sanayi sektöründe rekabetçilik zayıflarken, ihracatı tabana yayma hedeflerinde gerileme yaşanıyor.

■Yılın ilk 7 ayında toplam ihracat 161,6 milyar dolar seviyesine ulaşırken, son 12 aylık ihracat 279 milyar dolar sınırına yaklaştı.

■İhracatını artıran il sayısı 47 olurken, ilk kez ihracat sahnesine çıkan 1.108 firmanın toplam katkısı 166 milyon dolar olarak gerçekleşti.

■Parite kaynaklı negatif etki temmuz ayında da devam ederek ihracat hanesinden yaklaşık 290 milyon dolar sildi.

Finansman Kıskacı ve Reeskont Kredilerindeki Yığılma

Yüksek enflasyon ve sıkı para politikası çerçevesinde şekillenen makroihtiyati tedbirler, ihracatçının en büyük can damarı olan uygun maliyetli finansmana erişimi ciddi şekilde kısıtlıyor. Piyasadan borçlanma maliyetlerinin yüzde 45-50 bandından başlaması, reel sektörü tamamen Merkez Bankası kaynaklı kredilere yönlendiriyor.

■Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından reeskont kredisi limitlerinin 5 milyar TL'ye çıkarılmasına rağmen, bu enstrümana yönelik aşırı yığılma tıkanıklıklara yol açıyor.

■İhracatçıların döviz dönüşüm desteğinde sağlanan yüzde 3'lük katkının 6 ay süreyle uzatılması geçici bir nefes alanı sağlasa da, işletme sermayesi ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalıyor.

■Sanayideki “erken sanayisizleşme” riski, yüksek borçlanma maliyetleri ve daralan ticari kredi hacmiyle her geçen gün daha belirgin hale geliyor.

Küresel Korumacılık Duvarları ve Lokomotif Sektörlerde Kan Kaybı

Küresel ticaret arenasında serbest ticaret ilkelerinden hızla uzaklaşılması ve gümrük duvarlarının yükselmesi, Türk ihracatçısının dış pazarlarda tutunmasını zorlaştırıyor. Temmuz ayında lokomotif sektörlerde yaşanan daralma, bu baskının en somut göstergesi oldu.

■İhracatın lideri konumundaki otomotiv sektörü temmuzda yüzde 6,5 daralarak 3,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi.

■Kimya sektörü ise yüzde 11,4 oranında gerileyerek 3 milyar dolar seviyesinde kaldı.

■Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası verilerine göre, küresel ticarete yönelik müdahaleler ve korumacı tarifeler tarihi zirve seviyelerinde seyrediyor.

Ticari kredilerdeki sert daralma ve yüksek fonlama maliyetleri, KOBİ ölçeğindeki ihracatçılarımızı adeta bir likidite kıskacına almıştır. TCMB'nin reeskont limitlerini artırması olumlu bir adım olsa da, bankacılık sektörünün risk iştahındaki düşüş ve makroihtiyati sınırlandırmalar nedeniyle piyasadaki kredi büyüme hızı reel olarak gerilemektedir. İhracatçının yüzde 45-50 maliyetli ticari kredilerle küresel rekabeti sürdürmesi imkansızdır; bu durum sanayide kalıcı bir kapasite kaybına (erken sanayisizleşme) yol açmadan önce, seçici kredi mekanizmalarının daha etkin çalıştırılması elzemdir.